بارگذاری…

مروری بر تراز مثبت تجارت آبزیان ایران و چین

چین یکی از مقاصد صادراتی آبزیان ایران

کشور پهناور چین به عنوان یکی از مهمترین مقاصد صادرات آبزیان ایران شناخته می شود. اگر به آمارهای صادراتی آبزیان ایران در چند سال پیش نگاهی بیندازیم سهم این کشور و سایر کشورهای منطقه جنوب شرق آسیا بسیار ناچیز و غیر قابل ذکر بوده لیکن بتدریج و خصوصاً پس از سال ۱۳۹۰ آرام آرام سهم چین افزایش و سهم اروپا و امارات کاهش یافت به نحوی که در حال حاضر (۱۳۹۵) ۵۰٫۴۶ % کل صادرات ما به جنوب شرق آسیا (چین، ویتنام، تایلند، سری لانکا، هنگ کنگ،کره جنوبی, تایوان و مالزی) است.
البته همگان آگاهی دارند که به جز بخش کوچکی از انواع آبزیان غیر ماکول که بصورت مستقیم به چین ارسال میگردد، بیش از ۸۰ % صادرات ما به چین از دروازه بندر آزاد هایفونگ کشور ویتنام عبور میکند و آن مقدار که واقعاً به خریداران ویتنامی فروخته می شود بسیار اندک است.
سابقه صادرات آبزیان ایران به چین به سالهای قبل باز میگردد و لیکن از حدود یک دهه قبل وارد مرحله جدیدی شده و خصوصاً در پنج سال گذشته به سرعت شیب صعودی پیدا کرده است.

به همین نسبت ارزش صادرات آبزیان ایران به چین هم از یک نمودار مثبت برخودار است و این موجب گردیده که سهم چین از کل ارزش صادارات ایران که در سال ۱۳۹۱ تنها ۲۱ % بود به ۳۸ % در سال ۹۵ افزایش یابد. به عبارت دیگر حدود ۱۵۱ میلیون دلار از کل صادرات ۴۰۰ میلیون دلاری آبزیان ایران به تنهایی متعلق به چین است.
در رابطه صادرات میگو (که در بولتن ۴۳ اشاره گردید) نمودار تغییرات مقاصد صادراتی آبزیان نشان می دهد که با کاهش سهم کشور امارات این بازار چین بوده است که عملاً جایگزین کشور همسایه گردیده است.

این درحالی است که واردات آبزیان ما از کشور چین هم افزایش داشته و طی یک دوره پنج ساله ۹۱ تا ۹۵ از حدود ۷ هزار تن به ۳۶ هزار تن افزایش داشته لیکن خوشبختانه تراز تجاری ما علیرغم فراز و فرودهای فراوان همواره مثبت بوده و از ۳۵ میلیون دلار به ۶۰ میلیون دلار تراز مثبت سالانه افزایش یافته است. در طی این دوره پنج ساله مورد بررسی ارزش کل صادرات ۴۰۸٫۸ میلیون دلار و ارزش کل واردات ۲۴۰٫۴ میلیون دلار بوده و لذا ۱۶۸٫۴ میلیون دلار مثبت بوده ایم.

اگر توجه کنیم که کل وادرات میگوی چین بر اساس گزارش همین بولتن  ۷۶۰۰۰ تن در سال بوده ، ۱۱۵۰۰ تن میگوی صادراتی ایران به آن کشور ۱۵ % کل میگوی وارداتی چین را تشکیل می دهد که برای صنعت نوپای میگو ایران بسیار ارزشمند است.
اگرچه این رقم نسبت به کل تولید و واردات میگوی چین بسیار اندک است اما از منظر اقتصاد شیلاتی ایران بسیار مهم است چراکه عملاً ۷۱٫۷ % کل تولید میگوی ایران به کشور چین صادر میگردد.

توجه به این نکته که وابستگی بیش از حد به بازار کشور چین از یک جهت مهم برای صنعت میگوی ما خطر ساز نیز می تواند باشد از اهمیت فراوانی برخوردار است ؛ چرا که با اندک تغییری در بازار داخلی چین و افزایش نسبی تولیدات داخلی آنان یا روی آوردن چینی ها به بازار سایر کشورها ، بحران شدیدی در صنعت پرورش میگوی ایران ایجاد خواهد شد. از این روی ارزش کار همکارانی که به جای اتکای صرف به بازار چین در تلاش برای حضور در سایر بازارهای مهم (خصوصاً بازار اروپا) هستند بیشتر از پیش روشن میگردد؛ نکته ای که معمولاً از نظر بسیاری از دست اندر کاران دولتی مغفول است ولی بخش خصوصی ، خود باید توجه لازم را داشته باشد.