داستان محصولات دریایی عربستان: نگاهی بنیادین به روندهای مصرف از سلسله ترجمه های مجله INFOFISH International 4/2026 برگرفته از مقاله بخش ” FEATURE”

داستان محصولات دریایی عربستان: نگاهی بنیادین به روندهای مصرف

برگرفته از مقاله بخش ” FEATURE” مجله INFOFISH International 4/2026

نویسندگان:  بیله یه، محمد یحیی، مروان الدرویش، رافت سمرلی، اسامه احمد، عمر عقیلی، بنجامین سی. یانگ، سیف القثامی، پدرو گمس، حسین النازری، فارس الغامدی و علی الشیخی

مترجم: زینب خدایی کارشناس همکار اتحادیه

ذائقه مصرف‌کنندگان در عربستان سعودی همچنان به‌شدت بر سه محصول محبوب متمرکز است: هامور، میگو و سالمون؛ که کیفیت، فواید سلامتی و تازگی به عنوان عوامل اصلی محرک خرید عمل می‌کنند. در حالی که صیدهای محلی از دریای سرخ و خلیج فارس به‌طور گسترده‌ای ترجیح داده می‌شوند، حساسیت به قیمت و عادات تدارکاتی به‌طور قابل‌توجهی در میان ملیت‌ها و مشاغل مختلف متفاوت است.

این مقاله که بر اساس مطالعه‌ای در سه مرکز بزرگ شهری (ریاض، جده و دمام) انجام شده، نشان می دهد که موفقیت محصولات دریایی به برآورده کردن تقاضای ثابت برای کیفیت محلی و سنتِ موجود در پسِ هر لقمه بستگی دارد.

عربستان سعودی از میراثی غنی در زمینه غذاهای دریایی برخوردار است که با طیف متنوع و متمایزی از غذاها شناخته می‌شود.

بازار، ترکیبی از صیدهای محلی، آبزی‌پروریِ در حال رشد و واردات را به نمایش می‌گذارد. به‌طور سنتی، مردم در عربستان سعودی عاشق ماهی تازه هستند، اما با گسترش سوپرمارکت‌ها و فروشگاه‌های مدرن، مصرف‌کنندگان بیشتری به گزینه‌های منجمد یا فرآوری‌شده روی می‌آورند. عواملی مانند آگاهی از سلامتی، قیمت‌ها و در دسترس بودن محصولات دریایی در فروشگاه‌ها بر روندهای خرید و عادات تأثیر می‌گذارند.

محصولات دریایی در عربستان سعودی در حال تبدیل شدن به موضوع مهمی هستند؛ به‌طوری‌که اهداف راهبردی «چشم‌انداز ۲۰۳۰» پیشگامِ تلاش‌ها برای امنیت غذایی بهتر و فشار برای توسعه پرورش ماهی محلی است. در سطح خرده‌فروشی، صحنه محصولات دریایی دستخوش تحول قابل‌توجهی است که عمدتاً توسط وعده‌های غذایی خانگی و افزایش آگاهی از سلامتی تقویت می‌شود. محصولات دریایی فراتر از یک کسب‌وکار، به عنوان یک نیروی تغذیه‌ای شناخته می‌شوند که سرشار از پروتئین با کیفیت بالا و چربی‌های سالم مانند امگا ۳ هستند.

یک نظرسنجی اخیر در شهرهای بزرگ و مناطق ساحلی، میانگین مصرف سالانه ۱۰.۳۵ کیلوگرم برای هر نفر را نشان می‌دهد که از حدود ۶.۴ کیلوگرم برای هر نفر در اواخر دهه ۱۹۹۰ افزایش یافته است. میزان مصرف ماهی توسط مردم عمدتاً به محل زندگی و پیشینه آن‌ها بستگی دارد. در حالی که سوپرمارکت‌های مدرن در شهرها حاکم هستند، مناطق ساحلی همچنان به‌شدت به کانال‌های خرده‌فروشی و عمده‌فروشی سنتی متکی هستند.

تصویری از مجموعه‌ای از محصولات دریایی عربستان در مراکز فروش

تصویر ۱ـ بازارهای عمده آبزیان در عربستان سعودی.

این مقاله بر اساس یک مطالعه اکتشافی در مورد عادات مصرف محصولات دریایی در سراسر پادشاهی عربستان سعودی است. هدف، به جای دستیابی به آمارهای رسمی ملی، ایجاد تصویری از دنیای واقعی در مورد نحوه خرید، خوردن و تفکر مردم درباره محصولات دریایی در امروز بود.

برای به دست آوردن تصویر کاملی از بازار، تمرکز بر سه مرکز شهری متمایز (شکل ۱) قرار گرفت:

• ریاض: نمایانگر بازار بزرگ کلان‌شهریِ داخلی.
• جده: دروازه بازار ساحلی دریای سرخ.
• دمام: بازیگر کلیدی در منطقه ساحلی خلیج فارس.

با نگاه به این سه مکان، امکان مقایسه این موضوع فراهم شد که زندگی در داخل کشور در مقایسه با ساحل، چگونه چیزی را که در نهایت سر سفره شام می‌رود، تغییر می‌دهد.

این یک رویکرد منحصربه‌فرد بود زیرا نه تنها از مردمی که ماهی می‌خوردند سؤال می‌کرد، بلکه با کسانی که آن را می‌فروختند نیز صحبت کرد.

• دیدگاه مصرف‌کننده: تمرکز بر این بود که مردم چه گونه‌هایی را دوست دارند (یا از آن اجتناب می‌کنند)، چند وقت یک‌بار خرید می‌کنند، و آیا صیدهای محلی را به واردات ترجیح می‌دهند یا خیر.
• دیدگاه فروشنده: جنبه تجاری را ثبت کرد، با نگاه به جریان‌های روزانه مشتریان، محصولات پرفروش، و اینکه زنجیره‌های تأمین در عمل چگونه کار می‌کنند.

این پروژه یک تلاش مشترک بین سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی (MEWA) بود. در حالی که فائو تخصص فنی و چارچوب تحلیلی را ارائه کرد، MEWA اطمینان حاصل کرد که یافته‌ها با اهداف ملی عربستان برای آبزی‌پروری و امنیت غذایی تحت چشم‌انداز ۲۰۳۰ مرتبط باقی می‌ماند.

رنسانس محصولات دریایی سعودی: نقشه‌برداری از ذائقه در حال تحول پادشاهی

مزیت پخت‌وپز خانگی: ۱۰ کیلوگرم تغییر

این مطالعه نشان داد که میانگین افراد در پادشاهی اکنون سالانه تقریباً ۱۰.۳۵ کیلوگرم محصولات دریایی مصرف می‌کنند. با این حال، قابل‌توجه‌ترین یافته این است که این ماهی در کجا مصرف می‌شود. محصولات دریایی که به دور از یک کالای لوکسِ رزرو شده برای رستوران‌های سطح بالا هستند، به یک کالای اصلی در آشپزخانه خانواده تبدیل شده‌اند. برآوردهای تدارکات خانگی که به ۱۰.۸۵ کیلوگرم برای هر نفر می‌رسد، به‌طور قابل‌توجهی از ۷.۰۶ کیلوگرم ثبت‌شده برای کانال‌های خارج از خانه مانند رستوران‌ها و پلتفرم‌های تحویل پیشی گرفت. این تغییر نشان می‌دهد که برای خانواده مدرن سعودی، تهیه ماهی تازه در خانه به‌طور فزاینده‌ای به عنوان بخش حیاتی از یک رژیم غذایی سالم و متنوع دیده می‌شود.

دیگ جوشان جهانی: ملیت و انگیزه محصولات دریایی

جمعیت متنوع عربستان سعودی انواع عادات محصولات دریایی را به میز می‌آورد. این گزارش تفاوت‌های آشکار را در گروه‌های ملیت برجسته کرد:

• مهاجران غربی: پاسخ‌دهندگان از اروپا و آمریکای شمالی بالاترین میزان مصرف را ثبت کردند که میانگین آن ۱۸.۹۰ کیلوگرم برای هر نفر در سال است.
• تأثیر آسیایی: گروه‌های شرق آسیا و جنوب شرق آسیا نیز تمایل شدیدی به غذاهای آبزی نشان دادند و به ترتیب ۱۳.۴۸ کیلوگرم و ۱۳.۱۲ کیلوگرم مصرف کردند.
• مصرف محلی: شهروندان سعودی با میانگین سالمِ ۱۱.۰۸ کیلوگرم برای هر نفر جایگاه خود را حفظ کرده‌اند.

جالب اینجاست که کمترین میانگین مصرف، با ۷.۸۶ کیلوگرم برای هر نفر در سال، در میان پاسخ‌دهندگان از سایر کشورهای عربی مشاهده شد که نشان‌دهنده تغییرات منطقه‌ای است.

این اعداد نشان می‌دهد که همه ملیت‌ها محصولات دریایی را گزینه سالمی می‌دانند، اما میزان مصرف مردم بر اساس پیشینه‌های فرهنگی و رژیم‌های غذایی سنتی آن‌ها بسیار متفاوت است.

در جریان این مطالعه، مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های حضوری انجام شد.

شکاف بزرگ جغرافیایی: ریاض در برابر سواحل

اینکه مردم در پادشاهی کجا زندگی می‌کنند به‌طور قابل‌توجهی نحوه خرید آن‌ها برای نیازهای روزانه محصولات دریایی را دیکته می‌کند. این گزارش یک شکاف جغرافیایی جالب در کانال‌های تدارکات شناسایی کرد:

 

لبه مدرن ریاض: در کلان‌شهر داخلی ریاض، سوپرمارکت در اولویت است. نزدیک به ۶۰ ٪ (۵۹.۳ ٪) از ساکنان محصولات دریایی خود را از راهروهای خرده‌فروشی مدرن تهیه می‌کنند.

 

سنت‌های ساحلی: در مقابل، شهرهای ساحلی مانند جده و دمام ارتباط قوی‌تری با زنجیره‌های تأمین سنتی حفظ می‌کنند. در دمام، ۴۰.۸ ٪ از خریداران فروشگاه‌های خرده‌فروشی را ترجیح می‌دهند، در حالی که ۳۴.۷ ٪ به خریداران عمده و معامله‌گران متکی هستند. جده متنوع‌ترین بازار را به نمایش می‌گذارد که سوپرمارکت‌ها (۲۷.۴ ٪) را با خرده‌فروشی سنتی و فروشندگان انفرادی متعادل می‌کند.

 

تماس شخصی روستایی: خارج از شهرهای بزرگ، این ارتباط حتی شخصی‌تر می‌شود. در مناطق روستایی، ۳۷.۵ ٪ از محصولات دریایی مستقیماً از فروشندگان انفرادی خریداری می‌شود، در حالی که سوپرمارکت‌ها تنها ۱۲.۵ ٪ از سهم بازار را تشکیل می‌دهند.

 

سه طلایی: هامور، میگو و سالمون

وقتی صحبت از چیزی می‌شود که در واقع سر سفره می‌آید، مصرف‌کنندگان سعودی مجموعه واضحی از محبوب‌ها را دارند. تقاضا بر گروه بسیار محدودی از گونه‌های اصلی متمرکز است: (۱) هامور: قهرمان بلامنازع، که ۲۹ ٪ از کل ترجیحات گزارش‌شده را تشکیل می‌دهد؛ (۲) میگو: رتبه دوم با ۲۵ ٪؛ و (۳) سالمون: گونه اصلی وارداتی، که ۱۱.۶ ٪ را نشان می‌دهد.

 

ترجیحات گونه‌ها در شکل ۲ نشان داده شده است، در حالی که شکل ۳ عواملی را که باعث خرید توسط مصرف‌کنندگان می‌شود، به تصویر می‌کشد.

 

دلایل این انتخاب‌ها گویاست. برای «سه بزرگ»، کیفیت عامل اصلی است. در مورد هامور، ۶۳.۱ ٪ از خریداران حیرت‌انگیز به کیفیت برتر آن به عنوان دلیل اصلی خرید خود اشاره کردند. جالب اینجاست که قیمت تنها برای گونه‌های میان‌رده مانند سی‌بس (Sea Bass) آسیایی عامل غالب می‌شود که ۴۵.۵ ٪ از مصرف‌کنندگان آن را به دلیل مقرون‌به‌صرفه بودن انتخاب کردند. برخی گونه‌ها در بازار عربستان با زمان سخت‌تری مواجه هستند، به‌طوری‌که تیلاپیا (۱۸.۵ ٪) و ماهی خشک (۱۱.۷ ٪) بیشترین مواردی بودند که به عنوان اقلام کمتر ترجیح‌داده‌شده گزارش شدند.

 

موانع اصلی فقط طعم نیست؛ آن‌ها شامل ملاحظات رژیم غذایی (۳۶.۵ ٪) و نگرانی‌های مربوط به کیفیت (۲۹.۳ ٪) هستند. بخشی از این مقاومت را می‌توان در یک مشکل شفافیت بازار ردیابی کرد. تیلاپیا، به‌ویژه، از شکاف شدید کیفیت رنج می‌برد: تیلاپیا تازه صیدشده محلی و تیلاپیای منجمد وارداتی می‌توانند تا پنج برابر در قیمت متفاوت باشند، با این حال هر دو اغلب بدون برچسب‌گذاری واضح در کنار هم ظاهر می‌شوند. این عدم ثبات اعتماد مصرف‌کننده به این گونه را به‌طور کلی فرسوده کرده است و خریداران را به سمت گزینه‌های آشنا و ممتاز سوق داده که کیفیت در آن‌ها قابل پیش‌بینی‌تر است.

شکل ۲: رتبه‌بندی ترجیح گونه‌های محصولات دریایی

شکل ۳: دلایل گونه‌های اصلی ترجیح‌داده‌شده

 

استاندارد طلایی: تازه و محلی

یک پیام از مصرف‌کننده سعودی برجسته و واضح است: تازگی همه‌چیز است. در تقریباً تمام گونه‌های ترجیح‌داده‌شده، محصولات تازه بر بازار حاکم هستند: برای هامور، ۹۶.۹ ٪ از مصرف‌کنندگان فقط تازه می‌خرند، در حالی که برای سالمون و میگو، بیش از ۸۰ ٪ خریدها به شکل تازه است.

 

همچنین حس قدرتمندی از «وفاداری آبی» نسبت به خاستگاه‌های محلی وجود دارد. در سراسر ریاض، جده و دمام، مصرف‌کنندگان به‌طور عمده محصولات دریایی صیدشده در دریای سرخ و خلیج فارس را ترجیح می‌دهند. ساکنان جده قوی‌ترین ترجیح محلی را با ۸۰٪ نشان می‌دهند، در حالی که ریاض و دمام با نزدیک به ۷۰ ٪ در تعقیب هستند. فروشندگان این روند را تأیید می‌کنند و خاطرنشان می‌کنند که عرضه در شهرهای ساحلی تقریباً به‌طور کامل از منابع دریایی داخلی تأمین می‌شود.

 

این وفاداری به تازگی نیز توسط سنت آشپزی شکل گرفته است. فرهنگ آشپزی سعودی ماهی‌های بزرگ و با گوشت سفت را ترجیح می‌دهد که برای کباب کردن و سرخ کردن خوب عمل می‌کنند – سبک‌های آماده‌سازی که به‌طور طبیعی با ماهی کامل یا فیله‌های ضخیم سازگار است. این ترجیح تقاضا برای گونه‌های بزرگ‌تر مانند هامور را تقویت می‌کند، جایی که یک ماهی می‌تواند به کل یک خانواده خدمت کند، همان‌طور که سعودی‌ها نسل‌هاست خورده‌اند.

 

با این حال، فراتر از فرهنگ، یک کسری اعتماد عملی نیز در کار است. بیشتر بازارهای خرده‌فروشی در پادشاهی ، خاستگاه یا روش پرورش محصولات دریایی خود را برچسب‌گذاری نمی‌کنند، که مصرف‌کنندگان را با اطلاعات کمی برای راهنمایی انتخاب‌هایشان باقی می‌گذارد. در غیاب برچسب‌گذاری قابل اعتماد، خریداران به آنچه می‌دانند بازمی‌گردند : بازگشت به همان فروشنده، همان گونه، همان منبعی که قبلاً به آن اعتماد داشتند.

این اتکا به تجربه شخصی به جای اطلاعات محصول به این معنی است که ایجاد اعتماد مصرف‌کننده به گونه‌های جدید یا پرورشی به چیزی بیش از فقط در دسترس بودن نیاز دارد؛ این کار نیازمند شفافیت است.

 

آیا محصولات دریایی یک کالای لوکس است یا یک کالای اصلی؟

پاسخ کاملاً بستگی به این دارد که از چه کسی بپرسید.

این مطالعه نشان داد که درک ما از «ارزش» محصولات دریایی عمیقاً با زندگی حرفه‌ای ما گره خورده است. از آنجا که نظرسنجی از شغل به عنوان معیاری برای زمینه خرید استفاده می‌کرد، برخی تضادهای آشکار ظاهر شد:

 

درک لوکس: متخصصان (۶۴.۶ ٪)، دانشجویان (۶۳.۶ ٪) و بازنشستگان (۶۶.۷ ٪) به‌طور عمده محصولات دریایی را «گران» می‌دانند.

 

دیدگاه واقع‌بینانه: در مقابل، کسانی که در مشاغل آزاد هستند، بیشتر احتمال دارد که قیمت‌های محصولات دریایی را «معقول» (۶۸.۶ ٪) بدانند.

 

این سلسله‌مراتب در قیمت‌های گزارش‌شده منعکس شده است. سالمون بالاترین قیمت میانگین را با ۱۵.۴۹ دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم دارد و پس از آن هامور با ۱۵.۰۷ دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم قرار دارد. در انتهای دیگر مقیاس، ماهی تون مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه با میانگین ۶.۸۵ دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم باقی می‌ماند.

برای متخصصان، دانشجویان و بازنشستگان، محصولات دریایی تصویری ممتازتر دارند؛ بیش از ۶۰ ٪ در هر گروه آن را گران توصیف می‌کنند. با این حال برای کارگران ساده، همان ماهی در همان قفسه بازار صرفاً یک خرید معقول روزانه است. این شکاف فقط مربوط به درآمد نیست؛ بلکه نشان می‌دهد که چقدر ما آنچه را که مقرون به صرفه می‌دانیم، تصمیمات روزمره ما را شکل می‌دهد.

 

این شکاف اجتماعی پیامدهای واقعی برای بازار دارد. محصولی که توسط مصرف‌کنندگان متوسطِ شهری به عنوان یک کالای لوکس درک می‌شود، بسیار متفاوت از محصولی که توسط جوامع ساحلی به عنوان یک کالای اصلی دیده می‌شود، بازاریابی، بسته‌بندی و فروخته خواهد شد. برای اینکه عربستان سعودی به اهداف رژیم غذایی چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود برسد، صنعت نمی‌تواند با محصولات دریایی به عنوان یک بازار واحد رفتار کند – باید با این گروه‌های مختلف به «زبان» خودشان، از طریق کانال‌های درست و در نقاط قیمتی درست صحبت کند.

خلاصه

در عربستان ، محصولات دریایی در حال حرکت به مرکز بحث‌های امنیت غذایی و سلامت این کشور هستند. طبق مطالعه اخیر فائو-وزارت محیط زیست، میانگین افراد در پادشاهی سالانه تقریباً ۱۰.۳۵ کیلوگرم محصولات دریایی مصرف می‌کنند. جالب اینجاست که داده‌ها نشان می‌دهد محصولات دریایی همچنان یک کالای اصلیِ متمرکز بر خانه است، به ‌طوری‌ که تدارکات خانگی به‌طور قابل‌توجهی از ناهار خوری در رستوران پیشی گرفته است.

 

این گزارش یک شکاف جغرافیایی آشکار در تدارکات را برجسته می‌کند. در کلان‌شهر داخلی ریاض، سوپرمارکت‌ها بر صحنه حاکم هستند که نزدیک به ۶۰ ٪ خریدها را تشکیل می‌ دهند. با این حال، شهرهای ساحلی مانند جده و دمام لمس سنتی‌تری را حفظ می‌کنند و به‌شدت بر فروشگاه‌های خرده‌فروشی و بازارهای عمده‌فروشی تکیه دارند. در مناطق روستایی، این ارتباط حتی شخصی‌تر است، به‌طوری‌که فروشندگان انفرادی به عنوان منبع اصلی صید تازه خدمت می‌کنند.

 

وقتی صحبت از گونه‌ها می‌شود، ذائقه سعودی ها به‌طور قابل‌توجهی ثابت است. هامور با ۲۹ ٪ پیشتاز است و پس از آن میگو با ۲۵ ٪ و سالمون با ۱۱.۶ ٪ قرار دارند. ترجیح برای خاستگاه محلی (به‌ویژه از خلیج فارس و دریای سرخ) بسیار زیاد است. تازگی ، یک استاندارد طلایی نهایی است؛ هامور، برای مثال، تقریباً منحصراً تازه خریداری می‌شود. برعکس، گونه‌هایی مانند تیلاپیا و محصولاتی مانند ماهی خشک با مقاومت بیشتری مواجه هستند که اغلب به دلیل نگرانی‌های مربوط به کیفیت و رژیم غذایی است.

 

این تحلیل همچنین یک لایه اجتماعی برای مصرف محصولات دریایی را آشکار کرد و آن این که ادراک از ارزش بر اساس شغل متفاوت است: در حالی که کارگران دستی به‌طور کلی قیمت‌های محصولات دریایی را معقول می‌دانند،کارمندان و کارگران آن را یک کالای لوکس گران می‌دانند.

 

همان‌طور که عربستان سعودی اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ خود را دنبال می‌کند، محصولات دریایی ثابت می‌کنند که چیزی بیش از یک کالا هستند؛ این یک جزء حیاتی از تنوع رژیم غذایی است. این یافته‌ها ، نقشه راهی حیاتی برای همسوسازی رشد آبزی‌پروری با انتظارات در حال تحول مصرف‌کننده سعودی فراهم می‌کند.

 

در نتیجه، غذاهای دریایی از یک جایگزین سالم به ستون اصلی زندگی خانوادگی در عربستان سعودی تبدیل شده و به طور فزاینده‌ای مردم را دور میز شام گرد هم می‌آورد. در حالی که عادات خرید از سوپرمارکت‌های پیشرفته در ریاض تا بازارهای ساحلی شلوغ در جده متفاوت است، ترجیحات مصرف‌کننده همچنان به طرز چشمگیری مشخص است. برای حفظ این تحول، دولت باید ایجاد برندهای محصولات دریایی محلی ممتاز و یکپارچه‌سازی منابع، بازاریابی را در اولویت قرار دهد. علاوه بر این، اجرای برچسب‌گذاری شفاف و کانال‌های ترویجی قوی برای تمام محصولات آبزی برای پر کردن شکاف بین تدارکات مدرن و تقاضای پایدار برای کیفیت و سنت محلی در پسِ هر لقمه ضروری خواهد بود.

 

قدردانی

نویسندگان قدردانی خود را از سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی (MEWA) برای ارائه عکس‌ها و مطالب ابراز می‌دارند.

آشنایی با نویسندگان

 

آقای بیله یه (Beile Ye)، کارآموز حوزه آبزی‌پروری در دفتر فائو (FAO) در عربستان سعودی است.

آقای محمد یحیی، کارشناس شیلات در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

آقای مروان الدرویش، مشاور ملی آبزی‌پروری در دفتر فائو در عربستان سعودی است.

آقای رأفت خالد سمرلی، کارشناس شیلات در بخش روابط بین‌الملل وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

آقای اسامه احمد، کارشناس ملی شیلات و آبزی‌پروری در دفتر فائو در عربستان سعودی است.

آقای عمر عقیلی، مدیر اداره منابع شیلاتی در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

دکتر بنجامین سی. یانگ، مشاور ارشد آبزی‌پروری در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی (MEWA) عربستان سعودی است. او همچنین به عنوان مشاور فنی برای صندوق همکاری و توسعه بین‌المللی تایوان (TaiwanICDF) فعالیت می‌کند.

آقای سیف القثامی، مدیر اداره بهداشت آبزیان در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

آقای پدرو گوئمس، مشاور فنی شیلات و آبزی‌پروری در دفتر فائو در عربستان سعودی است.

آقای حسین النظری، مدیرکل شیلات در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

آقای فارس الغامدی، مدیرکل آبزی‌پروری در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.

دکتر علی الشیخی، معاون وزیر در امور دام و شیلات در وزارت محیط زیست، آب و کشاورزی عربستان سعودی است.