گفتگو با رهبران صنعت برگرفته از بخش Industry Leader شماره 3 مجله INFOFISH (MAY-JUNE 2026)
این شماره: گفتوگو با SVEN RUSTICUS مدیرعامل و بنیانگذار شرکت هلندی SeaweedlandINFOFISH
گفتوگوی INFOFISH با SVEN RUSTICUS
مدیرعامل و بنیانگذار شرکت هلندی Seaweedland
سؤال: گسترش فعالیت شرکتseaweedland ، شرکتی که تنها چند سال پیش، در سال ۲۰۲۲، آن را در هلند بنیانگذاری کردید، نمونهای از یک موفقیت تجاری مبتنی بر نوآوری به نظر میرسد. چه چیزی الهامبخش شما بود تا جلبکهای دریایی را از دریا خارج کرده و آنها را در خشکی پرورش دهید؛ بهویژه با توجه به اینکه تاریخچه این حوزه مملو از نمونههای ناموفق شرکتهای دیگر است؟ به بیان دقیقتر، چه عاملی باعث شد تصور کنید که شما میتوانید در این مسیر موفق شوید؟
پاسخ: در سال ۲۰۲۲، این هدف را برای خود تعیین کردم که یک شرکت جدید با بیشترین تأثیر ممکن بر پایداری راهاندازی کنم؛ شرکتی که با پیشینه، شبکه ارتباطی و مهارتهای من همخوانی داشته باشد. این شرکت باید جایی میبود که فعالیت در آن هم معنادار و هم لذتبخش باشد و در صنعتی فعالیت کند که به نوآوری نیاز دارد. در مقطعی، فردی از من پرسید که آیا تاکنون به جلبکهای دریایی فکر کردهام یا خیر. این پرسش کنجکاوی مرا برانگیخت و باعث شد بهطور جدی و عمیق به مطالعه و بررسی این موضوع بپردازم.
بهعنوان یک غواص و فردی که پیشتر در منطقه کارائیب زندگی کرده بودم، بلافاصله مجذوب این موضوع شدم. جلبکهای دریایی بهراستی زیبا هستند و بسیاری از گونههای آنها طعمهای غنی و دلپذیری دارند. افزون بر این، جلبکهای دریایی بسیار سالم و مغذی هستند، مقادیر زیادی دیاکسیدکربن را جذب میکنند و قابلیت پرورش در آب شور را دارند.
با این حال، غیرقابلپیشبینی بودن شرایط اقیانوس مرا وادار کرد تا در مورد رویکردی که صرفاً بر پرورش دریایی متکی باشد، تجدیدنظر کنم. در عوض، تصمیم گرفتم بر طراحی و توسعه یک سامانه نوآورانه برای پرورش جلبکهای دریایی در خشکی تمرکز کنم و در این مسیر از فناوریهای پیشرفته پایش، اندازهگیری و کنترل بهره بگیرم؛ فناوریهایی که مستقیماً بر پایه پیشینه من در رشته مهندسی سامانهها و کنترل در دانشگاه Delft بنا شدهاند.
ما این سامانه را ساختیم، جلبکهای دریایی را از دریا جمعآوری کردیم، آنها را پاکسازی نمودیم و آزمایشهای پرورش را در سامانه خود آغاز کردیم. با هیجان فراوان مشاهده کردیم که این روش موفقیتآمیز بود؛ جلبکها بهخوبی و بهزیبایی شروع به رشد کردند.
سؤال: گزارشها نشان میدهد که شرکت Seaweedland در حال گسترش فعالیتهای خود فراتر از پایگاه اصلیاش در شهر Heerhugowaard است و به مکانهای جالب دیگری از جمله یک معدن نمک و گلخانههای متروکه نیز ورود کرده است. چرا این مکانهای خاص را انتخاب کردید؟ آیا این موضوع به این معناست که فناوری مورد استفاده شما باید برای سازگاری با این محیطهای بسیار متفاوت، بهمنظور دستیابی به توجیهپذیری اقتصادی، اصلاح و بهینهسازی شود؟
پاسخ: به عنوان یک شرکت هلندی، تصمیم گرفتیم در ابتدا یک مرکز پرورش جلبک دریایی در هلند ایجاد کنیم تا فناوری خود را آزمایش کرده و با مشتریان بالقوه ارتباط برقرار کنیم. ما کار خود را با احداث یک سایت پایلوت در شهر Heerhugowaard، در شمال آمستردام، آغاز کردیم؛ جایی که در کنار شرکت Hortimare، یکی از پیشگامان جهانی در اصلاح نژاد و تکثیر جلبکهای دریایی، مستقر هستیم.
در جریان جستوجو برای یافتن یک سایت تولیدی بزرگتر، گلخانههای بلااستفاده و متروکهای را شناسایی کردیم که در منطقهای با دسترسی به آبهای زیرزمینی شور و باکیفیت قرار داشتند. این گلخانهها به دلیل هزینههای بالای انرژی از چرخه بهرهبرداری خارج شده بودند، اما از آنجا که جلبکهای دریایی را میتوان در محیطهای بدون نیاز به گرمایش پرورش داد، این فضاها فرصت بسیار مناسبی را فراهم میکنند.
همزمان، از ما دعوت شد تا امکان پرورش جلبکهای دریایی با استفاده از آب باقیمانده و پاک حاصل از یک معدن نمک را بررسی کنیم. آزمایشهای اولیه موفقیتآمیز بود و مزایای دیگری را نیز آشکار کرد؛ از جمله امکان استفاده از گرمای باقیمانده و دیاکسیدکربن تولیدشده در فرایند تولید نمک. این رویکرد میتواند زمینه ایجاد یک سامانه کاملاً چرخشی و پایدار برای پرورش جلبکهای دریایی را فراهم کند.
نکته مهم این است که فناوری ما برای هر دو سناریو کاملاً مناسب است و تنها به برخی تنظیمات و اصلاحات در فرایند تصفیه و آمادهسازی آب ورودی نیاز دارد.
سؤال: آیا میتوانید ساختار و فناوری بهکاررفته در یک سامانه متداولRaceway شرکت Seaweedland را توضیح دهید؟ هزینههای تولید، میزان برداشت و همچنین چالشهای مرتبط با این سامانهها چیست؟ و آیا میتوانید با اطمینان بگویید که واحدهای تولیدی Seaweedland تمامی ـ یا دستکم بیشتر ـ معیارهای پایداری را برآورده میکنند؟
پاسخ: ما فناوری، پارامترهای تجاری و چالشهای کلیدی خود را صرفاً با شرکای دارای مجوز همکاری به اشتراک میگذاریم و این اطلاعات را بهصورت عمومی منتشر نمیکنیم. با این حال، میتوانم بگویم که ما در تمام طول سال، بهطور مداوم جلبکهای دریایی بسیار پاک، عاری از آلودگی و با کیفیت بالا تولید میکنیم و این کار را به شکلی کاملاً پایدار انجام میدهیم.
فعالیتهای ما با انرژی خورشیدی تأمین میشود، گلخانههای ما بدون سیستم گرمایشی هستند و در فرایند تولید از هیچگونه ماده نگهدارنده استفاده نمیکنیم. به دلیل سطح بسیار پایین باکتریها در محصول نهایی، جلبکهای دریایی ما ماندگاری چندین هفتهای دارند که در مقایسه با جلبکهای دریایی برداشتشده از اقیانوس، بهمراتب طولانیتر است.
سؤال: تنها طی چند سال، شرکتی که شما بنیانگذاری کردهاید، سالانه بیش از ۲ هزار کیلوگرم جلبک دریایی را به رستورانهای دارای ستاره میشلن [1]تأمین میکند. با این حال، نقل شده است که هدف شما گسترش استفاده از جلبکهای دریایی در مقیاسی بسیار بزرگتر است؛ حتی در رستورانهای زنجیرهای مانند مکدونالد. برای تحقق این هدف، آیا میتوان گفت که هزینههای تولید باید بهطور قابل توجهی کاهش یابد؟ و به نظر شما چه مدت زمان لازم است تا دستیابی به چنین هدفی امکانپذیر شود؟
[1] Michelin Guide یک نظام معتبر جهانی برای ارزیابی رستورانهاست که کیفیت غذا، مهارت آشپزی، خلاقیت و ثبات کیفیت را بررسی میکند. تعداد ستارهها نشاندهنده سطح کیفیت رستوران است
پاسخ: برای افزایش تأثیر مثبت خود بر پایداری و تبدیل جلبکهای دریایی به بخشی متداول از مصرف روزمره مردم، باید ظرفیت تولید خود را بهطور چشمگیری افزایش دهیم. گسترش فعالیتها در این مقیاس به ما امکان خواهد داد که هزینه تمامشده تولید را به میزان قابل توجهی کاهش دهیم و در نتیجه محصولاتمان را برای بازارهای بسیار بزرگتر در دسترس قرار دهیم.
نکته امیدوارکننده این است که دستیابی به این رشد کاملاً دستیافتنی به نظر میرسد. پیشبینی میکنیم که طی ۱۸ ماه آینده بتوانیم سالانه بیش از ۱۰۰٬۰۰۰ کیلوگرم جلبک دریایی تازه را در مقیاس صنعتی تولید و عرضه کنیم؛ محصولی که برای استفاده در صنایع غذایی، مکملهای تغذیهای و محصولات مراقبت شخصی کاربرد خواهد داشت.
سؤال: آیا برنامه دارید که محصولات Seaweedland علاوه بر صنایع غذایی، در بخشهای غیرغذایی مانند بستهبندیهای پایدار و صنایع دارویی نیز مورد استفاده قرار گیرند؟
پاسخ: بله. خلوص استثنایی جلبکهای دریایی تولیدشده توسط ما، آنها را برای کاربردهای با ارزش افزوده بالا، مانند صنایع آرایشی و بهداشتی، مکملهای تغذیهای و داروسازی بسیار مناسب میسازد. البته، یکی از چالشهای ورود به این بازارها، طولانی بودن فرایندهای ثبت، تأیید و اخذ مجوزهای قانونی است. با این وجود، ما بهطور فعال در حال بررسی این فرصتها هستیم و ظرفیت بالقوه قابل توجهی برای آنها متصور هستیم.
در حال حاضر، تمرکز ما بر حوزه بستهبندی نیست. این بخش از نظر اقتصادی ارزش افزوده کمتری دارد و نیازی به جلبکهای دریایی فوقالعاده خالصی که ما تولید میکنیم، ندارد. جلبکهای دریایی مورد استفاده در بستهبندیهای پایدار را میتوان بهخوبی از گونههای کلپ (Kelp) پرورشیافته در اقیانوس تأمین کرد و از این رو، این کاربرد بیشتر با روشهای سنتی پرورش دریایی سازگار است.
سؤال: آیا معتقدید که موفقیت Seaweedland را میتوان در منطقه آسیا – اقیانوسیه نیز تکرار کرد؛ چه در مناطق ساحلی و چه در نواحی داخلی؟ مهمترین عوامل و پیشنیازهایی که باید فراهم باشند تا شرکتها بتوانند به ایجاد تأسیسات خشکیپایه پرورش جلبک دریایی فکر کنند، کداماند؟
پاسخ: بله، قطعاً. فرصتهای قابل توجهی برای پرورش جلبکهای دریایی بر پایه خشکی در منطقه آسیا – اقیانوسیه وجود دارد و ما هماکنون پروژههایی را با همکاری شرکای محلی در این منطقه آغاز کردهایم.
با افزایش دمای آب دریاها و تشدید آلودگی آبهای اقیانوسی به فلزات سنگین، تقاضا در منطقه آسیا – اقیانوسیه برای جلبکهای دریایی پاک، عاری از آلودگی و تولیدشده در سامانههای کنترلشده خشکیپایه، بهسرعت در حال افزایش است.
چشمانداز این صنعت بسیار امیدوارکننده به نظر میرسد. آنچه اکنون بیش از همه مورد نیاز است، کارآفرینان باانگیزه، دسترسی به منابع مالی و زمینهای مناسب با تأمین پایدار و مطمئن آب شور است.
سؤال: در ارتباط با پرسش پیشین، آیا Seaweedland آمادگی همکاری با شرکتهای فعال در سایر نقاط جهان را دارد؟ برای مثال، این شرکت چه نوع خدمات، دانش یا امکاناتی را میتواند در اختیار چنین شرکتهایی قرار دهد؟
پاسخ: بله، مأموریت ما کمک به تأمین غذای پایدار برای جهان از طریق تولید جلبکهای دریایی خالص، پاک و سالم است. برای تحقق این هدف، در حال ایجاد یک شبکه جهانی از شرکا بر پایه مدل فرانشیز و اعطای مجوز بهرهبرداری هستیم.
ما یک راهکار کامل و آماده بهرهبرداری (Plug-and-Play) را در اختیار شرکای خود قرار میدهیم تا به تمامی دانش فنی و تخصصی ما دسترسی داشته باشند. این خدمات شامل تجهیزات سختافزاری، نرمافزارها، فناوریهای زیستی، دستورالعملهای عملیاتی و شناخت بازار است؛ به بیان دیگر، هر آنچه برای فعالیت موفق بهعنوان یک شریک فرانشیز مورد نیاز است، در اختیار آنان قرار میگیرد.
افراد و شرکتهایی که علاقهمند به همکاری با Seaweedland هستند، میتوانند برای دریافت اطلاعات بیشتر از طریق پست الکترونیکی با من در ارتباط باشند
سؤال: و در نهایت، چشمانداز و پیشبینی شما درباره آینده پرورش خشکیپایه جلبکهای دریایی چیست؟
پاسخ: من انتظار دارم که پرورش خشکیپایه جلبکهای دریایی در آینده به روش غالب برای تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، از جمله مواد غذایی مصرف انسان، مکملهای تغذیهای، محصولات آرایشی و بهداشتی، دارویی و حتی مکملهای خوراک دام تبدیل شود.
عامل کلیدی در این زمینه، توانایی تولید جلبکهای دریایی با کیفیت بالا و یکنواخت، تولید قابل پیشبینی و تأمین پایدار و مطمئن برای مشتریان است. سامانههای خشکیپایه ما بهگونهای طراحی شدهاند که دقیقاً همین سطح از ثبات و اطمینان را، هم از نظر کیفیت محصول و هم از نظر استمرار عرضه، فراهم کنند.
برخی از گونههای جلبک دریایی که توسط شرکت Seaweedland پرورش داده میشوند، در تصویر نشان داده شدهاند. این شرکت معتقد است که جلبکهای دریایی بر پایه پرورش در خشکی مزایای متعددی به همراه دارد که از جمله آنها میتوان به کیفیت یکنواخت و پایدار بدون وجود آلرژنها، تولید مداوم و مستقل از تغییرات فصلی، ایمنی غذایی بالا بدون خطر آلودگی به فلزات سنگین، عدم نیاز به آب شیرین و بهرهوری بسیار بالا اشاره کرد؛ بهگونهای که میزان تولید پروتئین در هر هکتار حدود ده برابر بیشتر از سویا (Glycine max) است.
