اخبار جدید و مهم صنعت آبزیان جهان برگرفته از مجله اینفوفیش شماره 5 ماه می سال 2026
چکیده بولتن:
- شرایط النینو ممکن است به صنعت ماهی تون در اقیانوس آرام شرقی کمک کند.
- ایالات متحده تعرفههای ضد دامپینگ بالا را بر میگوی ویتنامی حفظ کرده است.
- کارخانههای کنسروسازی تایلند همچنان بر قیمتهای ماهی اسکیپجک فشار وارد میکنند.
- تلاشهای «ارزنده» مالزی برای بازسازی ذخایر ماهی.
- قیمتهای عمدهفروشی سالمون در چین به روند نزولی خود ادامه میدهند.
ماهی تازه:
- تجارت هامور در هنگکنگ از اوج خود در سال ۲۰۲۲، هم از نظر مقدار و هم از نظر ارزش، بهشدت کاهش یافته است؛ این کاهش ناشی از تغییر الگوهای تقاضا، افزایش هزینهها، نگرانیهای مربوط به پایداری و رقابت با سایر ماهیان سفیدگوشت و برخی عوامل دیگر بوده است.
ماهی منجمد:
- تجارت جهانی ماهی کامل منجمد در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ بهشدت کاهش یافت؛ بهطوریکه هم واردات و هم صادرات نسبت به سال قبل افت کرد، زیرا تقاضا به سمت محصولات فرآوریشده با ارزش افزوده بالاتر تغییر کرده است.
ماهی تون سرد و منجمد:
- تجارت جهانی ماهی تون سرد و منجمد در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ تضعیف شد، زیرا کاهش واردات مواد اولیه کامل منجمد بر رشد تجارت فیله تون منجمد با ارزش افزوده بالاتر غلبه کرد. محدودیت عرضه تون با کیفیت ساشیمی همچنان از قیمتهای قوی در بازارهای اصلی آسیا و اروپا حمایت کرد.
میگو:
- صادرات جهانی میگوی فرآوریشده با ارزش افزوده (HS 1605) در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبتاً باثبات باقی ماند؛ بهطوریکه مقدار صادرات تنها اندکی نسبت به سال قبل کاهش یافت و به ۱۳۶٬۱۳۵ تن رسید، که نشاندهنده تداوم تابآوری تقاضا برای میگوی فرآوریشده علیرغم عدم قطعیت گستردهتر بازار است.
ماهی کنسروی:
- تجارت جهانی ماهی تون فرآوریشده و کنسروی در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ در پی فعالیت محتاطانه در تأمین خرید و تداوم ابهامات تعرفهای، تضعیف شد. با این حال، قیمتهای بالای مواد اولیه و تقاضای پایدار در بخش خردهفروشی همچنان از شرایط کلی بازار حمایت میکنند.
برگه اطلاعات (FACT SHEET)
- تولیدات آبزی و اقتصاد جهانی
[تمام قیمتهای اعلامی عمدتاً مربوط به دوره زمانی: ۲۸/۰۵/۲۰۲۶ تا ۳۱/۰۵/۲۰۲۶ هستند.]
اخبار جهانی
شرایط النینو ممکن است به صنعت ماهی تون در اقیانوس آرام شرقی کمک کند
بر اساس نظر تحلیلگران صنعت، الگوی آبوهوایی النینو که در حال شکلگیری در اقیانوس آرام است، میتواند بهطور بالقوه شرایط صید تون را در اقیانوس آرام شرقی بهبود بخشد. این پیشبینی در حالی مطرح میشود که در سهماهه نخست سال 2026، بهویژه در مناطق اصلی صید در اقیانوس آرام غربی و مرکزی، میزان صید تون اسکیپجک کاهش یافته است. منابع صنعتی اعلام کردهاند که دمای بالاتر آب دریا که با رخدادهای النینو همراه است، ممکن است ذخایر تون را به سمت شرق جابهجا کند و در نتیجه چشمانداز صید را در اقیانوس آرام شرقی (EPO) بهبود بخشد. کاهش صید اسکیپجک در اقیانوس آرام غربی و مرکزی (WCPO) تاکنون به محدودتر شدن عرضه مواد اولیه برای فرآوریکنندگان و کارخانههای کنسروسازی ماهی تون در آسیا منجر شده است. فعالان بازار تحولات را از نزدیک دنبال میکنند، زیرا هرگونه تغییر قابل توجه در الگوهای صید میتواند در ماههای آینده بر عرضه جهانی تون، قیمتها و فعالیتهای فرآوری تأثیر بگذارد.
ایالات متحده آمریکا
آمریکا تعرفههای بالای ضد دامپینگ بر میگوی ویتنامی را حفظ کرد
ایالات متحده پس از یک بازبینی اداری مقدماتی که صادرات طی دوره بازبینی 2024–2025 را پوشش میداد، تعرفههای ضد دامپینگ نسبتاً بالایی را بر میگوی ویتنامی حفظ کرده است. انتظار میرود این تصمیم همچنان فشار بر صادرکنندگان میگوی ویتنامی تأمینکننده بازار آمریکا را ادامه دهد. منابع صنعتی اعلام کردند که نرخهای مقدماتی میان صادرکنندگان متفاوت بوده و برخی شرکتها با عوارضی بهمراتب بالاتر از دیگران مواجه شدهاند. آمریکا همچنان یکی از مقاصد اصلی صادرات میگوی ویتنام است و تداوم فشار تعرفهای ممکن است بر رقابتپذیری میگوی ویتنام در برابر تأمینکنندگان سایر کشورهای تولیدکننده تأثیر بگذارد. فعالان بازار نتیجه نهایی این بازبینی را با دقت دنبال میکنند، زیرا این تصمیم میتواند بر مقدار صادرات، قیمتگذاری و جریانهای تجاری در بازار جهانی میگو اثرگذار باشد.
تایلند
کارخانههای کنسروسازی تایلند همچنان بر قیمتهای ماهی تون اسکیپجک فشار وارد میکنند
کارخانههای کنسروسازی تون در تایلند در ماه مه 2026، با وجود شرایط قوی بازار در برخی مناطق، همچنان بر کاهش قیمت مواد اولیه تون اسکیپجک فشار وارد کردند. منابع صنعتی اعلام کردند که فعالیت خرید در بانکوک محتاطانه باقی مانده است، زیرا فرآوریکنندگان در شرایط تقاضای نامطمئن بازار در برابر قیمتهای بالاتر مقاومت میکنند. گزارش شده است که فعالیتهای صید در چندین منطقه تولیدکننده تون کندتر بوده و این موضوع به محدودتر شدن شرایط عرضه کمک کرده است. با این حال، فعالان بازار اشاره کردند که کارخانههای کنسروسازی تایلند همچنان به دنبال قیمتهای خرید پایینتر برای تون اسکیپجک مورد استفاده در تولید کنسرو تون هستند. ناظران صنعت انتظار دارند که میزان عرضه، شرایط صید و تقاضای کارخانههای کنسروسازی در هفتههای آینده همچنان بر قیمت مواد اولیه تون تأثیرگذار باشند.
مالزی
تلاشهای ارزنده برای بازسازی ذخایر ماهی
برنامه رهاسازی بچهماهی مالزی همچنان نتایج مثبتی برای صید در آبهای داخلی، حفاظت از تنوع زیستی و تقویت امنیت غذایی در سراسر کشور به همراه دارد. بر اساس اعلام اداره شیلات، در سال 2025 بیش از 1.3 میلیون قطعه ماهی و میگوی آب شیرین در رودخانههای ایالت پنانگ رهاسازی شدند و در ایالت جوهور بیش از 3.3 میلیون بچهماهی و میگو در سال گذشته رهاسازی شدهاست. این برنامه که بیش از چهار دهه است اجرا میشود، بر بازسازی ذخایر ماهی، حمایت از معیشت ماهیگیران آبهای داخلی و حفظ تنوع زیستی بومی آبزیان تمرکز دارد. مقامات تأکید کردند که برای جلوگیری از اختلالات اکولوژیکی، تنها گونههای بومی متناسب با اکوسیستمهای محلی رهاسازی میشوند و در عین حال افزایش مشارکت عمومی و حضور جوامع محلی، آگاهی نسبت به حفاظت از رودخانهها و مدیریت پایدار صید را تقویت میکند.
چین
قیمتهای عمدهفروشی سالمون در چین به روند نزولی خود ادامه میدهند
قیمتهای عمدهفروشی سالمون آتلانتیک در چین در ماه مه 2026 در پی ضعف تقاضای بازار و فراوانی عرضه به کاهش خود ادامه دادند. منابع صنعتی اعلام کردند که سالمون نروژی با اندازههای بزرگتر همچنان تحت فشار قیمتی قرار دارد، زیرا موجودی انبارها پس از تعطیلات روز کارگر افزایش یافته است. فعالان بازار گزارش دادند که پس از فروکش کردن خریدهای مرتبط با تعطیلات، تقاضا در بازارهای عمدهفروشی اصلی کاهش یافته و این امر به افت قیمتها منجر شده است. معاملهگران همچنین اشاره کردند که افزایش مقدار عرضه و رفتار محتاطانه خریداران در خرید، همچنان بر بازار فشار وارد میکند. ناظران صنعت انتظار دارند که شرایط عرضه و تقاضای مصرفکنندگان در هفتههای آینده همچنان عوامل اصلی تأثیرگذار بر قیمت سالمون در چین باشند.
ماهی زنده، تازه و سرد
هنگکنگ: تجارت هامور با کیفیت ممتاز در هنگکنگ همچنان روندی نزولی داشت. در این بازار، هامور زنده بهطور گسترده بهعنوان یک محصول دریایی لوکس در آشپزی چینی شناخته میشود و بهطور سنتی در بازارهای فروش آبزیان زنده و زنجیرههای تأمین رستورانها با قیمتهای بالایی معامله میشود. بهویژه گونه هامور خالپلنگی مرجانی همچنان ارتباطی قوی با رستورانهای سطح بالا، مصرف در مناسبتهای جشن و تقاضای ضیافتها دارد، اگرچه تضعیف احساسات اقتصادی و احتیاط بیشتر در هزینهکرد بخش خدمات غذایی همچنان بر بخش آبزیان زنده ممتاز تأثیرگذار بوده است. منابع صنعتی این وضعیت را ناشی از تغییر در تقاضای مصرفکنندگان، نگرانیهای مربوط به پایداری، افزایش هزینههای واردات و رقابت فزاینده از سوی گونههای جایگزین ماهیان سفیدگوشت میدانند.
کل واردات هامور زنده به هنگکنگ از 3٬977 تن در سال 2020 به اوج 10٬678 تن در سال 2022 افزایش یافت، اما پس از آن وارد یک روند نزولی پایدار شد و به 5٬529 تن در سال 2024 و سپس به 3٬660 تن در سال 2025 کاهش یافت. اگرچه برخی از گروهها بهطور موقت افزایشهایی را ثبت کردند، از جمله واردات هامور غولپیکر که در سال 2023 از 1٬200 تن فراتر رفت، اما بیشتر گروههای هامور در سالهای اخیر هم از نظر مقدار و هم از نظر ارزش روندی نزولی داشتهاند که ناشی از تضعیف تقاضا برای آبزیان ممتاز و تغییر شرایط بازار بوده است.
ماهی و فیله منجمد
تجارت بینالمللی ماهی منجمد با افزایش تقاضا از سوی محصولات دارای ارزش افزوده کاهش مییابد
تجارت جهانی ماهی منجمد در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ بهطور قابلتوجهی کاهش یافت که نشاندهنده تغییر تدریجی از واردات ماهی کامل منجمد به سمت محصولات دریایی فرآوریشدهتر و با ارزش بالاتر است. مجموع واردات جهانی ماهی منجمد (HS 0303) طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ به ۲.۳۷ میلیون تن رسید، در حالی که این رقم در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ برابر با ۲.۸۰ میلیون تن بود؛ این موضوع منعکسکننده تقاضای ضعیفتر برای محصولات خام منجمد در پی تغییر الگوهای مصرف و افزایش ترجیح به دستههای محصولات دریایی با ارزش افزوده است.
در ادامه این روند، صادرات جهانی ماهی منجمد (HS 0303) طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲.۱۰ میلیون تن کاهش یافت، در حالی که صادرات در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ برابر با ۲.۶۹ میلیون تن بود و فدراسیون روسیه همچنان بزرگترین واردکننده ماهی منجمد در جهان باقی ماند و واردات آن طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۳۸۹٬۲۵۳ تن رسید، اگرچه مقدار واردات همچنان کمتر از ۴۴۰٬۳۱۱ تن ثبتشده در دوره مشابه سال ۲۰۲۲ بود. با این حال، بهبود نسبت به سطوح سال ۲۰۲۵ نشاندهنده تداوم وابستگی به مواد اولیه وارداتی و زنجیرههای تأمین فرآوری خارجی است.
واردات ماهی منجمد به چین طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۲۳۲٬۶۹۶ تن رسید، در حالی که صادرات بهطور قابلتوجهی به ۲۵۱٬۸۵۳ تن کاهش یافت؛ رقمی که تقریباً نصف مقدار ثبتشده در سال ۲۰۲۳ است. این روند نشان میدهد که چین بهطور فزایندهای محصولات ماهی منجمد را برای حمایت از تقاضای قوی داخلی و افزایش مصرف سرانه ماهی به بازار داخلی هدایت میکند.
در آفریقا صادرات ماهی منجمد را بهطور چشمگیری تا ۱۹۴٬۵۲۶ تن افزایش یافت و از هر دو کشور تایلند و جمهوری کره پیشی گرفت؛ این امر عمدتاً ناشی از محمولههای تن ماهی منجمد برای فعالیتهای فرآوری مجدد بود. غنا و بورکینافاسو نیز رشد قوی صادرات را ثبت کردند و بهترتیب به ۷۲٬۴۴۷ تن و ۵۸٬۵۱۹ تن رسیدند. در همین حال، واردات به کره جنوبی بهطور قابلتوجهی تضعیف شد که عمدتاً ناشی از کاهش خرید پولاک آلاسکای منجمد از روسیه بود.
تجارت جهانی ماهی منجمد در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ بهطور قابلتوجهی کاهش یافت که نشاندهنده تغییر تدریجی از واردات ماهی کامل منجمد به سمت محصولات دریایی فرآوریشدهتر و با ارزش بالاتر است. مجموع واردات جهانی ماهی منجمد (HS 0303) طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ به ۲.۳۷ میلیون تن رسید، در حالی که این رقم در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ برابر با ۲.۸۰ میلیون تن بود؛ این موضوع منعکسکننده تقاضای ضعیفتر برای محصولات خام منجمد در پی تغییر الگوهای مصرف و افزایش ترجیح به دستههای محصولات دریایی با ارزش افزوده است
فدراسیون روسیه همچنان بزرگترین واردکننده ماهی منجمد در جهان باقی ماند و واردات آن طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به ۳۸۹٬۲۵۳ تن رسید
ماهی تون سردشده و منجمد
تجارت جهانی ماهی تون تازه، سردشده و منجمد
واردات کلی ماهی تون تازه و منجمد طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ تضعیف شد؛ بهطوریکه مجموع واردات ماهی تون تازه/سردشده، ماهی تون کامل منجمد و فیله ماهی تون منجمد با کاهش ۱۳.۷ درصدی نسبت به سال قبل به ۵۱۰٬۳۶۹ تن رسید. ارزش واردات نیز بهطور متوسط کاهش یافت و با افت ۵.۱ درصدی به ۱٬۷۰۴.۹ میلیون دلار آمریکا رسید که نشاندهنده استحکام بیشتر قیمتهای متوسط، علیرغم کاهش مقدار تجارت است.
منبع: (Global Trade Tracker) و آمار گمرکات ملی.
ماهی تون کامل منجمد همچنان دسته اصلی محصول باقی ماند، اگرچه واردات آن با کاهش ۱۴.۶ درصدی به ۴۴۶٬۱۸۲ تن رسید و ارزش آن نیز با افت ۱۴.۲ درصدی به ۹۰۶.۷ میلیون دلار آمریکا کاهش یافت. واردات اسکیپجک منجمد با کاهش چشمگیر ۱۷.۳ درصدی به ۲۲۸٬۵۵۷ تن رسید، در حالی که واردات یلوفین منجمد با کاهش ۱۶.۳ درصدی به ۱۲۷٬۵۴۱ تن تنزل یافت که بازتابدهنده کند شدن فعالیتهای تأمین توسط کارخانههای کنسروسازی و فرآوریکنندگان در فضای احتیاطی بازار است.
تجارت ماهی تون ساشیمی و غیرکنسروی
فیله ماهی تون منجمد همچنان تابآوری خود را نشان داد و قویترین بخش عملکردی در تجارت ماهی تون غیرکنسروی باقی ماند. واردات با افزایش جزئی ۱.۸ درصدی به ۵۳٬۲۱۲ تن رسید، در حالی که ارزش واردات با رشد قابلتوجه ۱۴.۱ درصدی به ۶۵۰.۴ میلیون دلار آمریکا افزایش یافت. در نتیجه، متوسط ارزش واحد به حدود ۱۲.۲۲ دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم افزایش یافت که ناشی از تداوم تقاضا برای محصولات دارای ارزش افزوده، آماده عرضه در خردهفروشی و مناسب ساشیمی بود.
واردات جهانی ماهی تون تازه/سردشده بیشترین کاهش را ثبت کرد و با افت ۳۴.۳ درصدی به ۱۰٬۹۷۵ تن رسید. با این حال، ارزش واردات آن با درصدی نسبتاً کمتر (۱۲.۸ درصد) به ۱۴۷.۸ میلیون دلار آمریکا کاهش یافت که استمرار استحکام در بخشهای ممتاز بازار را برجسته میکند. واردات با ارزش بالاتر بلوفین تون تازه/سردشده نسبتاً پایدار باقی ماند؛ بهطوریکه مقدار آن در سطح ۲٬۷۶۴ تن حفظ شد و ارزش آن با حمایت تقاضای قوی از سوی رستورانهای سطح بالای سبک ژاپنی در آسیا، اروپا و همچنین آمریکای شمالی، ۳.۸ درصد افزایش یافت.
محصولات ممتاز ماهی تون تازه و منجمد نیز در کانالهای عمدهفروشی اروپا همچنان وضعیت باثباتی داشتند، بهویژه برای بلوفین تازه، یلوفین تازه و راستهها و فیلههای ماهی تون منجمد. این تحولات روند کلی بازار در سهماهه نخست ۲۰۲۶ را تقویت میکند؛ بهگونهای که کاهش مقدار جهانی با افزایش قیمتهای متوسط، بهویژه در دستههای ممتاز ماهی تون تازه/سردشده و فیله منجمد، جبران شد.
میگو
تولید و عرضه
تا پایان ماه مارس (سهماهه نخست سال ۲۰۲۶)، تحولات در صنعت جهانی میگو نشان میدهد که رقابت بهطور فزایندهای نهتنها بر اساس قیمت، بلکه بر پایه توانایی در تضمین ایمنی محصول، حفظ قابلیت ردیابی و شفافیت، و پاسخگویی مؤثر به نوسانات بازار هدایت میشود.
تجارت جهانی میگو طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ به رشد خود ادامه داد و مقدار صادرات و واردات هر دو نسبت به سالهای گذشته افزایش یافت. قویترین رشد بین سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ ثبت شد، بهطوریکه صادرات جهانی نسبت به سال قبل ۱.۸۵ درصد افزایش یافت. اگرچه مجموع واردات جهانی نسبت به سال قبل ۱.۶۸ درصد کاهش جزئی داشت، اما واردات طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ همچنان در مقایسه با دوره مشابه سال ۲۰۲۴، ۲.۶۰ درصد بیشتر بود که نشاندهنده تداوم رشد تقاضای پایه در بازارهای اصلی است.
اکوادور جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین صادرکننده میگو در جهان طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ حفظ کرد و صادرات آن به ۳۷۴٬۰۱۲ تن رسید که از ساختار تولید کمهزینه و ظرفیت پرورش در مقیاس بزرگ آن حمایت میشود، در حالی که چین با وجود شرایط اقتصادی ضعیفتر و احتیاط در هزینهکرد مصرفکنندگان، با ۲۷۳٬۲۴۵ تن همچنان بزرگترین واردکننده باقی ماند.
ویتنام نیز همچنان در میان صادرکنندگان اصلی میگو در جهان قرار داشت و میگو بیش از ۴۰ درصد از درآمد صادرات محصولات دریایی این کشور را تشکیل میداد. با این حال، تشدید رقابت از سوی اکوادور و هند، بهویژه در بخشهای بازار با قیمت پایینتر، همچنان فشار بر صادرکنندگان ویتنامی را افزایش داد. در حالی که اکوادور رقابتپذیری هزینهای خود را تقویت میکند و هند جایگاه خود را بهعنوان دومین صادرکننده بزرگ حفظ کرده است، ویتنام بهطور فزایندهای بر کیفیت، قابلیت ردیابی، فرآوری عمیق و جایگاهیابی در بازارهای ممتاز تمرکز میکند تا رقابتپذیری خود را حفظ کرده و ریسکهای روبهرشد تجاری و بازار را در سال ۲۰۲۶ مدیریت کند.
تحولات مهم بازار جهانی میگو بر اساس این گزارش
رقابت بهطور فزایندهای نهتنها بر اساس قیمت، بلکه بر پایه توانایی در تضمین ایمنی محصول، حفظ قابلیت ردیابی و شفافیت، و پاسخگویی مؤثر به بازار است
اکوادور جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین صادرکننده میگو در جهان حفظ کرده و نطه قوت آن ساختار تولید کمهزینه و ظرفیت پرورش در مقیاس بزرگ است
چین با وجود شرایط اقتصادی ضعیفتر و احتیاط در هزینهکرد مصرفکنندگان همچنان بزرگترین واردکننده باقی ماند
ویتنام همچنان در میان صادرکنندگان اصلی میگو در جهان قرار دارد و میگو بیش از ۴۰ درصد از درآمد صادرات محصولات دریایی این کشور را تشکیل میدهد.
تشدید رقابت از سوی اکوادور و هند، بهویژه در بخشهای بازار با قیمت پایینتر، فشار بر صادرکنندگان ویتنامی را افزایش داده است
در حالی که اکوادور رقابتپذیری هزینهای خود را تقویت میکند و هند جایگاه خود را بهعنوان دومین صادرکننده بزرگ حفظ کرده است، ویتنام بهطور فزایندهای بر کیفیت، قابلیت ردیابی، فرآوری عمیق و جایگاهیابی در بازارهای ممتاز تمرکز میکند تا رقابتپذیری خود را حفظ کند
چشمانداز بازار:
پیشبینی میشود شرایط بازار جهانی میگو به سه دلیل تا میانه سال ۲۰۲۶ همچنان دچار چالش باشد: مازاد عرضه، کاهش قیمتها و تداوم اختلالات لجستیکی
کاهش اخیر قیمت میگوی اکوادور ناشی از مازاد عرضه در بازار چین، در کنار اختلالات مداوم حملونقل از آمریکای لاتین بسیاری از پرورش دهندگان را وادار کرده تا میزان ذخیرهسازی را کاهش دهند یا بهطور موقت فعالیتهای خود را متوقف کنند.
قیمت میگوی وانامی در اغلب کشورهای اصلی تولیدکننده در آسیا، از هند تا اندونزی، تضعیف شد؛ زیرا از ماه مه به بعد عرضه فصلی در سراسر جنوب و جنوبشرق آسیا افزایش یافت.
مشکلات شیوع بیماریها و افزایش هزینههای تولید و همچنان فشار بر پرورشدهندگان و فرآوریکنندگان را افزایش میدهد.
محدودیت فضای حملونقل دریایی، کمبود کانتینر و اختلالات لجستیکی همچنان جابهجایی صادرات را محدود کرده، در حالی که فرآوریکنندگان و بستهبندیکنندگان با دشواری فزایندهای برای جذب مقدار برداشتهای ورودی مواجهند.
با وجود کاهش قیمتها، انتظار میرود تقاضا برای محصولات میگوی دارای ارزش افزوده و ممتاز، بهویژه در بخشهای خردهفروشی و بازارهای مبتنی بر سهولت مصرف، نسبتاً باثبات باقی بماند.
صادرات
صادرات جهانی میگوی دارای ارزش افزوده (HS 1605) طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ نسبتاً باثبات باقی ماند و مقدار آن با کاهش جزئی ۰.۰۷ درصدی نسبت به سال قبل به ۱۳۶٬۱۳۵ تن رسید که نشاندهنده تداوم تابآوری تقاضا برای میگوی فرآوریشده، علیرغم عدماطمینان گستردهتر بازار است.
اکوادور
اکوادور جایگاه خود را بهعنوان بزرگترین صادرکننده میگو در جهان حفظ کرد و درآمد صادراتی آن در سهماهه نخست به ۲.۱۶ میلیارد دلار آمریکا رسید. صادرات این کشور تحت سلطه میگوی خام منجمد (HS 030617) بود که در مجموع به ۳۶۴٬۱۵۰ تن رسید و مزیت رقابتی قوی اکوادور در تولید میگو در مقیاس بزرگ و با هزینه پایین را تقویت کرد. در مقابل، هند و ویتنام به صادرات ترکیب متنوعتری از محصولات ادامه دادند، از جمله مقدار بالاتری از محصولات میگوی دارای ارزش افزوده تحت کدهای HS 160521 و HS 160529.
هند
عملکرد صادرات میگوی هند طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ بهطور کلی ثابت باقی ماند و مجموع صادرات به ۱۶۶٬۵۶۲ تن به ارزش ۱.۱۳ میلیارد دلار آمریکا رسید. میگوی خام منجمد (HS 030617) همچنان دسته اصلی صادرات بود و نزدیک به ۹۰ درصد کل صادرات را تشکیل میداد، در حالی که محصولات میگوی دارای ارزش افزوده حدود ۹ درصد سهم داشتند.
ویتنام
ویتنام طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ رشد نسبتاً قویتری را ثبت کرد و مقدار صادرات میگو با افزایش ۱۲.۰ درصدی نسبت به سال قبل به ۶۷٬۳۱۷ تن رسید که ارزشی در حدود ۵۳۷ میلیون دلار آمریکا داشت. این بخش همچنان از تمرکز بر محصولات میگوی فرآوریشده، دارای ارزش افزوده و ممتاز بهرهمند شد، اگرچه رقابت از سوی تأمینکنندگان کمهزینهتر مانند اکوادور و هند همچنان شدید باقی ماند.
واردات
واردات میگوی دارای ارزش افزوده طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، علیرغم ضعف کلی شرایط بازار، تابآوری نسبتاً قویتری را نشان داد. اگرچه واردات ماه مارس نسبت به سال قبل ۱۴ درصد کاهش یافت و به ۳٬۴۳۴ تن رسید، اما مجموع واردات سهماهه نخست همچنان با ۲ درصد افزایش به ۱۲٬۷۴۷ تن رسید که نشاندهنده تداوم تقاضا برای محصولات میگوی فرآوریشده و راحتمصرف است.
چین
چین همچنان بزرگترین واردکننده میگو در جهان باقی ماند و واردات آن طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ با افزایش ۲۲.۹۶ درصدی نسبت به سال قبل به ۲۷۳٬۲۴۵ تن رسید که ارزشی در حدود ۱.۹۶ میلیارد دلار آمریکا داشت. واردات همچنان تحت سلطه میگوی خام منجمد با سر و بدون سر، بهویژه L. vannamei بود و اکوادور جایگاه خود را بهعنوان تأمینکننده اصلی حفظ کرد و پس از آن هند و ویتنام قرار داشتند. بازار با وجود شرایط اقتصادی داخلی ضعیفتر، همچنان از رقابتپذیری قیمتی قوی و پیوندهای تجاری منطقهای تثبیتشده بهرهمند بود.
ایالات متحده آمریکا
در ایالات متحده، واردات میگو همچنان بهشدت بر میگوی خام منجمد (HS 030617) متمرکز بود که طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶، ۷۶.۱ درصد از کل واردات را تشکیل داد، در حالی که میگوی فرآوریشده (HS 160521) سهمی معادل ۲۲.۷ درصد داشت. مقدار کل واردات به ۱۸۳٬۳۱۰ تن رسید که بازتابدهنده ضعف تقاضای مصرفکننده، مدیریت محتاطانه موجودیها و تداوم عدماطمینان در بخشهای خردهفروشی و خدمات غذایی است.
واردکنندگان آمریکایی نیز طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ بهطور فزایندهای در راهبردهای قیمت گذاری تهاجمیتر عمل کردند تا در شرایط تضعیف بازار، گردش محصولات را حفظ کنند. قیمت میگوی پرورشی سفید وانامی و میگوی ببری سیاه در بازار عمدهفروشی همچنان روند کاهشی داشت و محصولات پوست کنده و میگوهای آب شیرین برخی از شدیدترین کاهشهای قیمتی را ثبت کردند. میگوی ببری سیاه که برای مدت طولانی جایگاه خود را در بازار ممتاز حفظ کرده بود نیز بهطور قابلتوجهی تضعیف شد، زیرا تخفیفهای گستردهتری در سراسر بازار پدیدار شد. ضعف تقاضا در بخشهای خردهفروشی و خدمات غذایی، همراه با انتظار برای ورود عرضههای ارزانتر در طول سال ۲۰۲۶، همچنان فشار نزولی بر فروش میگوی ببری سیاه و فضای کلی بازار میگو در ایالات متحده وارد کرد.
اروپا
واردات اتحادیه اروپا از میگوی خام منجمد Penaeus (HS 03061792) و محصولات میگوی دارای ارزش افزوده (HS 160521 و HS 160529) از آسیا، آمریکای لاتین و آفریقا طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶، پس از تضعیف فعالیتهای خرید در ماه فوریه، نسبتاً محدود باقی ماند. مجموع واردات به ۱۴۲٬۲۰۳ تن به ارزش تقریبی ۱.۲۳ میلیارد دلار آمریکا رسید که در مقایسه با ۱۴۴٬۸۸۴ تن در دوره مشابه سال ۲۰۲۵، ۱.۸۵ درصد کاهش سالانه را نشان میدهد.
هند همچنان عملکرد بهتری نسبت به چندین مبدأ رقیب داشت و صادرات آن به اتحادیه اروپا طی مارس ۲۰۲۶ به ۲۶٬۹۶۴ تن رسید که از قیمتگذاری رقابتی و ثبات در دسترس بودن عرضه حمایت میشد. ویتنام نیز روند مثبت خود را حفظ کرد و صادرات آن در مجموع به ۲۰٬۹۳۴ تن رسید که بازتابدهنده تداوم تقاضا برای محصولات میگوی فرآوریشده و دارای ارزش افزوده است. اگرچه اکوادور در مجموع همچنان بزرگترین تأمینکننده میگو برای اتحادیه اروپا باقی ماند، اما محمولههای ارسالی آن طی سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ بهشدت تضعیف شد؛ زیرا قیمتهای پایینتر، تقاضای ضعیفتر بازار و تشدید رقابت بر عملکرد تجاری تأثیر گذاشت.
چشمانداز
پیشبینی میشود شرایط بازار جهانی میگو تا میانه سال ۲۰۲۶ همچنان چالشبرانگیز باقی بماند؛ زیرا مازاد عرضه، کاهش قیمتها و اختلالات لجستیکی همچنان بر کشورهای عمده تولیدکننده و صادرکننده تأثیر میگذارد. کاهش اخیر قیمت میگوی اکوادور بازتابدهنده تداوم مازاد عرضه در بازار چین، در کنار اختلالات مداوم حملونقل از آمریکای لاتین بود که بسیاری از تولیدکنندگان را وادار کرده است نرخ ذخیرهسازی را کاهش دهند یا بهطور موقت فعالیتهای خود را تا زمان تثبیت جریان تجارت متوقف کنند.
قیمت میگوی وانامی نیز در اغلب کشورهای اصلی تولیدکننده در آسیا، از هند تا اندونزی، تضعیف شد؛ زیرا از ماه مه به بعد عرضه فصلی در سراسر جنوب و جنوبشرق آسیا افزایش یافت. در مقابل، چین تنها کشور عمده تولیدکننده بود که افزایش اخیر قیمتها را ثبت کرد؛ افزایشی که عمدتاً ناشی از شیوع بیماریها و افزایش هزینههای تولید بود و همچنان فشار بر پرورشدهندگان و فرآوریکنندگان را افزایش میدهد.
شرایط بازار بهطور فزایندهای بیشتر منعکسکننده محدودیتهای لجستیکی و زنجیره تأمین بود تا صرفاً عوامل بنیادین تقاضا. محدودیت فضای حملونقل دریایی، کمبود کانتینر و اختلالات حملونقل همچنان جابهجایی صادرات را محدود میکرد، در حالی که فرآوریکنندگان و بستهبندیکنندگان با دشواری فزایندهای برای جذب مقدار برداشتهای ورودی مواجه بودند. با وجود کاهش قیمتها، انتظار میرود تقاضا برای محصولات میگوی دارای ارزش افزوده و ممتاز، بهویژه در بخشهای خردهفروشی و بازارهای مبتنی بر سهولت مصرف، نسبتاً باثبات باقی بماند.
محصولات آبزی و اقتصاد جهانی در سال 2026
چشمانداز بخش صیادی و آبزیپروری در آغاز سال ۲۰۲۶ مثبت ارزیابی میشد. نرخ تورم در اقتصادهای بزرگ کاهش یافته بود، تقاضای مصرفکنندگان برای محصولات آبزی در سطحی پایدار قرار داشت و رشد تولید آبزیپروری همچنان به افزایش عرضه جهانی کمک میکرد. برآوردهای کنونی نشان میدهد که تولید جهانی در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۱٫۷ درصد افزایش یافته است. همچنین، حجم تجارت جهانی ۲٫۱ درصد و ارزش آن ۵ درصد رشد سالانه را تجربه کرده است.
اما فوریه ۲۰۲۶ ماهی پرتحولی برای تجارت جهانی بود و سه رویداد مهم بر روند تجارت بینالمللی تأثیر گذاشت:
نخست، ایالات متحده آمریکا و هند از توافق تجاری جدیدی رونمایی کردند که بر اساس آن، تعرفه واردات کالاهای هندی از ۵۰ درصد (که از اواخر اوت ۲۰۲۵ اعمال شده بود) به ۱۸ درصد کاهش یافت و این تغییر از ۷ فوریه ۲۰۲۶ اجرایی شد. در حالی که صادرات میگوی هند به ایالات متحده بین دسامبر ۲۰۲۴ تا ژوئیه ۲۰۲۵، به دلیل پیشبینی افزایش احتمالی تعرفهها، رشد قابلتوجهی داشت، اما در اکتبر ۲۰۲۵ حجم این صادرات نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۶ درصد کاهش یافت (همانگونه که در نمودار زیر نشان داده شده است). هرچند تلاشهایی برای تنوعبخشی به بازارهای صادراتی و افزایش صادرات به چین، خاور نزدیک و اروپا انجام شد، اما جایگزین کردن بازار ایالات متحده که از نظر ارزش ۴۲ درصد از صادرات میگو را جذب میکرد، بسیار دشوار بود.
در همین حال، صادرکنندگان اکوادور جایگاه خود را در بازار ایالات متحده تقویت کردند و در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵، ۱۶۷ هزار تن میگو به این کشور صادر کردند که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۰ درصد افزایش داشت. با این حال، چین همچنان مقصد اصلی صادرات میگوی اکوادور باقی ماند و حدود ۵۰۰ هزار تن میگو را وارد کرد. با وجود این، محدود بودن ظرفیت فرآوری داخلی برای تولید محصولات میگوی با ارزش افزوده و همچنین بالا بودن موجودی انبارها در ایالات متحده باعث شد اکوادور نتواند از افزایش تعرفههای اعمالشده بر میگوی هند بهطور مؤثر بهرهبرداری کند.
دومین تحول مهم، رأی ۲۰ فوریه ۲۰۲۶ دیوان عالی ایالات متحده بود که استفاده از تعرفهها بر اساس «قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی» را غیرقانونی اعلام کرد. این قانون تا پیش از آن، مهمترین سازوکار اعمال تعرفه عمومی ۱۰ درصدی و همچنین بسیاری از تعرفههای بالاتر ویژه برخی کشورها بود که از آوریل ۲۰۲۵ اجرا شده بودند. با این حال، تقریباً بلافاصله پس از این رأی، تعرفه جهانی ۱۰ درصدی جدیدی جایگزین آن شد؛ تعرفهای که در صورت تمدید نشدن توسط کنگره، حداکثر ۱۵۰ روز پس از اجرا منقضی خواهد شد. در تجارت محصولات آبزی، نرخ تعرفه برای بیشتر کشورهای مبدأ کاهش یافت، اما تعرفه ۲۵ درصدی بر محصولات دریایی فرآوریشده در چین همچنان بر اساس حکمی جداگانه به قوت خود باقی ماند.
بهطور کلی، افزایش تعرفهها تأثیر محدودی بر صادرات به ایالات متحده داشت. واردات این کشور در سال ۲۰۲۵ از نظر حجم ۵۳ هزار تن و از نظر ارزش ۸۳۰ میلیون دلار آمریکا افزایش یافت که نسبت به سال ۲۰۲۴ به ترتیب ۱٫۷ درصد و ۳٫۱ درصد رشد را نشان میدهد. بخشی از این افزایش را میتوان ناشی از اقدام واردکنندگان در تسریع واردات پیش از اعمال افزایش احتمالی تعرفهها دانست. از سوی دیگر، ممکن است آنان پس از کاهش حجم تجارت از ماه اوت ۲۰۲۴، در پی تنوعبخشی به منابع تأمین خود برآمده باشند (همانگونه که در نمودار زیر نشان داده شده است). همچنین باید توجه داشت که تداوم تقاضای قوی در بازار ایالات متحده و روابط پایدار میان خریداران و تأمینکنندگان، باعث شد واردات محصولات آبزی با وجود افزایش هزینهها ادامه یابد. در عمل نیز افزایش قیمتها در طول زنجیره ارزش منتقل شد و در بیشتر موارد تنها افزایش اندکی در قیمت نهایی فروش ایجاد کرد.
در نهایت سومین رخداد بسته شدن عملی تنگه هرمز بود و از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ درگیریها در خاور میانه منجر این رخداد شد. حدود ۲۰ درصد از نفت و گاز جهان از این آبراه عبور میکند و اختلال در این مسیر موجب شد قیمت نفت خام برنت، که شاخص اصلی قیمت نفت در بازارهای جهانی است، تنها طی پنج روز ۱۳ درصد افزایش یابد. در حال حاضر، نرخ حملونقل کانتینری در سطح جهان همچنان باثبات است و گزارشی از اختلال در فعالیتهای صیادی منطقه منتشر نشده است. با این حال، حملونقل هوایی بهشدت تحت تأثیر قرار گرفته است. چندین کشور حوزه خلیج فارس از مراکز اصلی صادرات هوایی محصولات آبزی به شمار میروند، اما حجم ارسال محمولههای آنها بهطور ناگهانی کاهش یافته است. برای مثال، گزارشهای فرودگاه اسلو نشان میدهد که حجم صادرات سالمون نروژ در روزهای پس از آغاز درگیریها به حدود نصف کاهش یافته است.
فراتر از پیامدهای فوری بر تجارت، ادامهدار شدن این درگیری میتواند خطرات گستردهتری نیز به همراه داشته باشد. بسیاری از کشورهای منطقه وابستگی زیادی به واردات مواد غذایی، از جمله محصولات آبزی، دارند، زیرا ظرفیت تولید داخلی آنها محدود است. علاوه بر این، کشورهای حوزه خلیج فارس از صادرکنندگان اصلی کودهای شیمیایی در جهان محسوب میشوند و ۲۰ تا ۳۰ درصد از تجارت جهانی این محصولات را در اختیار دارند. بنابراین، اختلال در صادرات کودهای شیمیایی از این منطقه احتمالاً موجب افزایش هزینه نهادههای کشاورزی در سطح جهان خواهد شد، زیرا خریداران ناچار خواهند بود منابع جایگزین را جستوجو کنند.
گونهها و بازارها
چندین گونه مهم صیدی، سال ۲۰۲۶ را در شرایطی آغاز کردند که با محدودیت شدید عرضه مواجه بودند. قیمت ماهی کاد نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ حدود ۲۰ درصد افزایش یافت؛ موضوعی که موجب کاهش تقاضا و تشدید رقابت در بازار شد. انتظار میرود عرضه این گونه در ادامه سال نیز محدودتر شود، زیرا دانشمندان نروژ و روسیه سهمیه صید دریای بارنتز را ۲۶۹ هزار و ۴۴۰ تن پیشنهاد کردهاند که ۲۱ درصد کمتر از سهمیه سال ۲۰۲۵ و پایینترین میزان طی ۳۵ سال گذشته است. در سال ۲۰۲۵، برای نخستین بار، کاد پرورشی بیش از نیمی از صادرات کاد تازه نروژ را به خود اختصاص داد. همچنین، سهمیه صید ماهی ماکرل در شمالشرق اقیانوس اطلس برای سال ۲۰۲۶ با ۴۸ درصد کاهش به ۲۹۹ هزار و ۱۰ تن رسید که فشار بیشتری بر عرضه این گونه وارد خواهد کرد. در همین حال، قیمت اختاپوس در اتحادیه اروپا به بالاترین سطح خود در هفت سال اخیر رسید؛ بهطوری که ارزش واحد واردات آن در اسپانیا ۱۷ درصد و در ایتالیا ۱۸ درصد افزایش یافت. علاوه بر این، پیشبینی میشود سهمیه صید خرچنگ برفی در کانادا نیز ۹ هزار تن دیگر کاهش یابد.
تعرفهها و محدودیتهای تجاری در اواخر سال ۲۰۲۵ تأثیر قابلتوجهی بر تجارت ماهی تون و لابستر داشتند. واردات جهانی تون اسکیپجک منجمد با ۲۷٫۹ درصد کاهش نسبت به سال قبل، به ۷۷۷ هزار و ۹۶۳ تن رسید. این کاهش عمدتاً ناشی از کاهش خرید کارخانههای کنسروسازی در تایلند و دیگر کشورهای جنوبشرق آسیا بود که در واکنش به افت تقاضا در بازار ایالات متحده رخ داد. در مقابل، واردات کارخانههای کنسروسازی در اروپا بهطور کلی افزایش یافت که عمدتاً به دلیل تقاضای بالای اسپانیا بود و کاهش خرید کارخانههای ایتالیا، پرتغال و فرانسه را تا حدی جبران کرد.
از سوی دیگر، صادرات لابستر کانادا به چین تحت تأثیر تعرفه ۳۲ درصدی، ۴۰ درصد نسبت به سال قبل کاهش یافت. در مقابل، ویتنام که از کاهش رقابت در بازار چین سود برد، توانست صادرات لابستر خود را ۱۶۰ درصد افزایش دهد و به دومین تأمینکننده بزرگ این محصول در جهان تبدیل شود.
در بخش سرپایان دریایی، فصل صید ماهی مرکب Illex در آرژانتین با عملکردی بسیار مطلوب آغاز شد و تنها در دو هفته نخست سال ۲۰۲۶، ۲۵ هزار تن از این گونه صید شد. همچنین، میزان صید ماهی مرکب غولپیکر پرنده در پرو ۲۵۲ درصد افزایش یافت که در نتیجه آن، قیمت جهانی ماهی مرکب کاهش پیدا کرد. هرچند بیشتر بخش نرمتنان دوکفهای در سال ۲۰۲۵ از شرایط مطلوب بازار برخوردار بود، اما صدف خوراکی در هر دو سوی اقیانوس اطلس با مشکلاتی مواجه شد. شکوفایی جلبکی و شیوع مکرر نوروویروس موجب جمعآوری محصولات از بازار و ممنوعیت برداشت در بسیاری از مناطق شد. علاوه بر این، شیوع سالمونلا در چندین ایالت ایالات متحده نیز باعث کاهش مصرف این محصول گردید.
