روندهای بازار جهانی آبزیان در سال ۲۰۲۶
برگرفته از بخش Market Trends مجله اینفوفیش اینترنشنال شماره 2 ماه آوریل- مارس 2026
در این مقاله ترجمه کامل و دقیق مقاله روندهای بازار برای سال ۲۰۲۶ آورده شده است. این مستند شامل تحلیلهای مربوط به دستههای مختلف محصولات دریایی و نوسانات بازار جهانی از نشریه infofish است.
ماهی تازه و سرد شده
بازارهای جهانی صید و آبزیپروری در بخش زنده، تازه و سرد شده، سه ماهه اول سال ۲۰۲۶ را با شتابی متفاوت آغاز کردهاند؛ وضعیتی که تحت تأثیر تغییر در پویایی عرضه، تقاضای فصلی و فشار مستمر قیمتگذاری در چندین گروه کلیدی شکل گرفته است. قیمت ماهی سالمون پرورشی تازه پس از ایام تعطیلات به دلیل بهبود عرضه (بهویژه از سوی نروژ و شیلی) کاهش یافت که باعث تسکین کوتاهمدت هزینهها برای واردکنندگان اصلی در اروپا و بریتانیا شد. در مقابل، ماهی سیبس (Seabass) و سیبریم (Seabream) مدیترانهای از نظر ساختاری با کمبود عرضه مواجه هستند، بهویژه در سایزهای بزرگ، که این امر قیمتها را بالا و عرضه را محدود نگه داشته است.
بازار ایالات متحده وضعیت متفاوتی را تجربه کرد. واردات تن ماهی تازه در دوره ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵ رشد قویای را به ثبت رساند و با ۱۱.۷۶ ٪ افزایش به ۱۹,۲۴۱ تن رسید که بالاترین سطح در پنج سال اخیر است؛ این رشد ناشی از تقاضای پایدار در بخشهای سوشی، ساشیمی و به طور کلی بخش خدمات غذایی (Foodservice) بوده است.
در اروپا، قیمتها در دوره سال نو به دلیل تقاضای فصلی، محدودیتهای جوی و فشارهای ساختاری از جمله سهمیهبندیها، اختلالات لجستیکی و تأثیرات زیستمحیطی، مستحکم (بالا) باقی ماند.
بازارهای آمریکای لاتین نیز با تقاضای پایدار برای محصولات ممتاز (Premium) در کنار سختگیرانهتر شدن الزامات ردیابی و کیفیت، حمایت شدند. قیمتگذاریها همچنان نشاندهنده تفاوت قیمت آشکار بر اساس گونه و اندازه، بهویژه برای میگو، هامور و تن ماهی است، در حالی که ماهیان پلاژیک کوچک(Small pelagics) قیمت نسبتاً پایینتری دارند.
ماهی منجمد و فیله
واردات ماهی منجمد به چین در سال ۲۰۲۵ پس از دو سال متوالی رشد، کاهش یافت و از ۲.۳۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۴ به ۲.۲۲ میلیون تن رسید. با وجود انقباض کلی، چندین دسته از محصولات رشد قابل توجهی را به ثبت رساندند. ماهی «آلاسکا پولاک » منجمد همچنان بزرگترین گونه وارداتی این کشور باقی ماند و با بازگشت به روند صعودی، از ۵۲۳,۶۹۱ تن در سال ۲۰۲۴ به ۵۶۵,۹۳۳ تن در سال ۲۰۲۵ رسید. در همین حال، واردات سایر انواع ماهیهای منجمد به روند صعودی و ثابت خود ادامه داد و به بالاترین سطح پنج ساله یعنی ۵۲۴,۹۳۳ تن دست یافت.
گسترش سریع مصرف محصولات آبزی فرآوریشده، یکی از پویاترین روندها در بازار محصولات آبزی چین است. تغییر در سبک زندگی مصرفکنندگان، بهبود لجستیک زنجیره سرد و افزایش تقاضا برای وعدههای غذایی مغذی و در عین حال راحت، محصولات «آماده پخت» (ready-to-cook) را به جریان اصلی بازار تبدیل کرده است.
صادرات فیله ماهی کاد (Cod) منجمد به دلیل محدودتر شدن سهمیههای صید کاد در شمال شرق قطب شمال کاهش یافت. بازار اروپا بار دیگر به روی واردات پولاک آلاسکا از روسیه باز شده است و فرآوریکنندگان برای جبران عرضه محدود سایر ماهیان سفید، از آن به عنوان جایگزین استفاده میکنند. پولاک آلاسکا از ایالات متحده همچنان رکن اصلی عرضه جهانی ماهی سفید، بهویژه برای بازارهای «سوریمی» و فیله منجمد باقی مانده است. محصولات منجمد ماهی «هیک» (Hake) بهویژه در بازار ایالات متحده محبوب هستند و از علاقه مصرفکنندگان به گزینههای مغذی با ماندگاری بالا بهره میبرند. ایالات متحده هم تولیدکننده و هم واردکننده ماهی هیک است و برای تأمین تقاضا، صید داخلی را با واردات متوازن میکند.
چین از نظر مقداری، همچنان بزرگترین تأمینکننده محصولات دریایی منجمد ژاپن باقی مانده است، در حالی که ژاپن همچنان بازار پیشرو برای «بلوکهای سوریمی منجمد» با منشأ آلاسکا است که قیمت آنها به طور سنتی با «ین» تعیین میشود. بلوکهای سوریمی منجمد ماده اولیه اصلی برای صنعت فرآوری سوریمی ژاپن محسوب میشوند و بیشتر این زنجیره تأمین از خارج از کشور تأمین میگردد. در سال ۲۰۲۵، محمولههای با منشأ آمریکا ۱۱٪ کاهش یافت، در حالی که حجم واردات از روسیه ۳۵ ٪ افزایش یافت و فاصله بین این دو تأمینکننده را کم کرد. در این میان، بازار داخلی ژاپن همچنان به جذب بلوکهای سوریمی منجمد ادامه میدهد که نشاندهنده ثبات قیمتهای عمدهفروشی سوریمی به صورت ماهانه است.
با نگاهی به آینده، انتظار میرود تجارت جهانی در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر رژیمهای تعرفهای در حال تحول و سهمیههای سختگیرانهتر برای «ماهیان کفزی» (Groundfish) بازآرایی شود. محصولات باکیفیت و با ارزش افزوده بالا در مراکز شهری مورد توجه قرار گرفتهاند، در حالی که تقاضای دستنخورده در مناطق داخلی و روستایی، پتانسیل رشد بلندمدتی را ارائه میدهد.
میگو
تا پایان ژانویه ۲۰۲۶، عرضه کلی میگوی پرورشی در سراسر جنوب و جنوب شرق آسیا به صورت فصلی پایین باقی مانده است و انتظار میرود این وضعیت در چندین کشور تولیدکننده تا فوریه و مارس ۲۰۲۶ نیز تداوم یابد. دوره تعطیلات سال نو قمری (۱۷ تا ۱۸ فوریه) نیز به طور موقت عملیات آبزیپروری را در مناطق کلیدی تولید از جمله چین، ویتنام، مالزی و بخشهای جنوبی تایلند محدود کرد، زیرا بسیاری از پرورشدهندگان میگو فعالیتهای مزرعه را در طول جشنها متوقف کردند.
در آمریکای لاتین، اکوادور به گسترش تولید میگوی پرورشی با سرعتی پایدار ادامه میدهد. انتظار میرود برداشت سالانه این کشور در سال ۲۰۲۵ از ۱.۵ میلیون تن فراتر رود؛ این در حالی است که صادرات در دوره ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ پیش از آن به ۱.۲۹ میلیون تن رسیده بود.
بازارهای میگو با خرید فصلی در سراسر منطقه آسیا-پاسفیک که ناشی از تقاضای تعطیلات و خریدهای سال نو قمری است، حمایت میشوند. این امر نوسانات کوتاهمدتی ایجاد میکند، زیرا خریداران سعی دارند پیش از اوج مصرف، عرضه خود را تضمین کنند.
در سال ۲۰۲۵، واردات میگوی منجمد به ویتنام با رشدی تند و افزایشی ۵۵ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴، به ۸۵,۰۰۰ تن رسید. تأمینکنندگان اصلی اکوادور و هند بودند. این رشد شدید واردات نشاندهنده تولید کمتر میگوی پرورشی داخلی، بهویژه میگوی وانامی در ویتنام است. الگوی مشابهای در تایلند مشاهده شد؛ واردات میگوی منجمد به تایلند در سال ۲۰۲۵ با ۴۲ درصد افزایش به ۲۲,۳۲۰ تن رسید که عمدتاً از اکوادور و هند تأمین شده بود.
صادرات: برآورد صادرات جهانی میگو در دوره ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ به ۳.۶۵ میلیون تن رسید (در مقایسه با ۳.۴۸ میلیون تن در مدت مشابه سال ۲۰۲۴). صادرکنندگان پیشرو عبارت بودند از: اکوادور (۱.۲۸ میلیون تن؛ ۱۴.۲۸ ٪+)، هند (۷۴۱,۳۷۲ تن؛ ۱۰.۷۶ ٪+)، ویتنام (۳۰۷,۱۶۵ تن؛ ۱.۳۲ ٪+)، اندونزی (۱۸۰,۵۳۵ تن؛ ۰.۵۱ ٪-) و چین (۱۸۰,۵۳۵ تن؛ ۱۳.۹۲ ٪+). علیرغم تأثیر تعرفههای بالاتر از سوی ایالات متحده، صادرات از هند، ویتنام و چین با حمایت فرآوری ارزش افزوده قویتر و تنوعبخشی به بازارها، به رشد خود ادامه داد.
واردات: در میان بازارهای بزرگ واردکننده میگو در بازه ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، واردات در چین، ایالات متحده، ژاپن، اسپانیا، فرانسه و بریتانیا کاهش یافت؛ در حالی که رشد واردات در جمهوری کره، هلند، ویتنام و آلمان ثبت شد. واردات به ویتنام که عمدتاً توسط اکوادور و هند تأمین میشد، به بالاترین سطح پنج ساله رسید.
چین: دادههای سالانه منتشر شده توسط گمرک چین تأیید کرد که واردات میگو در سال ۲۰۲۵ با ۱.۱۰ درصد کاهش نسبت به سال قبل به ۹۸۹,۵۴۳ تن رسیده است. محمولههای ارسالی از بزرگترین صادرکننده یعنی اکوادور اندکی کاهش یافت، در حالی که واردات از هند، تایلند، ویتنام و اندونزی به طور قابل توجهی افزایش یافت. همزمان، تقاضا برای میگوی آبهای سرد حاصل از صید وحشی با حمایت عرضه بیشتر از سوی کانادا، گرینلند، آرژانتین و نروژ، قوی باقی ماند.
ماهی تُن
ماهی تون غیرکنسروی
طبق سنتی دیرینه، بازار ماهی «تویوسو» از ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ تا ۴ ژانویه ۲۰۲۶ بسته بود و فعالیتهای تجاری خود را در ۵ ژانویه ۲۰۲۶ با اولین حراج ماهی تُن تازه سال نو آغاز کرد.
قیمت ماهیهای تُن تازه «بیگآی» (Bigeye)، «باله زرد» (Yellowfin) و «باله آبی جنوبی» در نیمه اول ژانویه ۲۰۲۶ افزایش یافت که ناشی از عرضه محدود ناشی از صید داخلی ژاپن، بهویژه در هوکایدو، آئوموری، میاگی و سایر صیدگاههای کلیدی بود. علاوه بر این، واردات تُن باله آبی جنوبی تازه از نیمکره جنوبی، بهویژه استرالیا و نیوزیلند، از ماه دسامبر به صورت پراکنده باقی مانده است که دسترسی را بیش از پیش محدود کرد. فروش ماهی تُن در ژاپن پس از سال نو تا ماه ژانویه تضعیف شد، زیرا تقاضای مصرفکننده به صورت فصلی از محصولات خام به سمت غذاهای پخته، بهویژه وعدههای غذایی «نابه» (Nabe – هاتپات) تغییر یافت و باعث کاهش تقاضا برای تُن تازه شد.
دادههای سالانه واردات ماهی تُن ژاپن برای سال ۲۰۲۵ هنوز منتشر نشده است؛ با این حال، آمار تجمعی ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ نشاندهنده کاهش در تمامی دستههای تُن ماهی تازه و منجمد با مجموع ۲۰۱,۴۵۶ تن است. واردات تُن ماهی تازه به کمترین میزان خود در پنج سال اخیر رسید که نشاندهنده کاهش ۵۲ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال ۲۰۲۱ است. واردات ماهی تُن کامل منجمد و فیله تُن ماهی نیز تضعیف شد، هرچند این کاهش نسبت به سال قبل ناچیز بود.
واردات سالانه ماهی باله آبی تازه و منجمد تایلند در سال ۲۰۲۵ افزایش یافت و به ۱۴,۱۹۷ تن برای باله آبی تازه و ۳,۱۲۰ تن برای باله آبی منجمد رسید. واردات تُون ماهی باله آبی جنوبی نیز در طول سال افزایش داشت که عمدتاً توسط استرالیا تأمین شد. در مقابل، واردات ماهی های ارزانقیمتتر «بیگآی» و «باله زرد» تازه/سرد شده در سال ۲۰۲۵ با کاهش جزئی، به ترتیب به ۲۳,۰۵۰ تن و ۵,۶۰۹ تن رسید. واردات باله آبی منجمد بیش از دو برابر شد و از ۱,۶۸۸ تن در سال ۲۰۲۴ به ۳,۱۲۰ تن در سال ۲۰۲۵ رسید، در حالی که واردات باله آبی جنوبی منجمد با ۹,۶۳۹ تن در مقایسه با ۱۰,۴۱۳ تن سال ۲۰۲۴، تقریباً ثابت ماند.
تقاضای پس از سال نو برای ماهی با ارزش بالا و غیرکنسروی در اروپا به صورت فصلی ضعیف باقی ماند. در اتحادیه اروپا، واردات تُن تازه در دوره ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵ با ۶ ٪ کاهش نسبت به سال قبل به ۷,۷۵۲ تن رسید، در حالی که واردات فیله تُن منجمد با جهشی شدید به حدود ۴۰,۰۰۰ تن رسید (در مقایسه با ۳۱,۱۰۰ تن سال قبل)؛ این موضوع تأییدی بر تغییر تقاضای قوی و پایدار به سمت محصولات منجمد با ارزش افزوده است.
تعرفههای بالایی که از اواخر اوت ۲۰۲۵ در ایالات متحده وضع شد، از ماه اکتبر به بعد بر واردات تُن ماهی تأثیر گذاشت. در نتیجه، واردات دسته تُن ماهی غیرکنسروی در بازه ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۱۵.۷ ٪ کاهش یافت. فیلههای تُن منجمد که محصول غالب در هر دو کانال خردهفروشی و خدمات غذایی هستند، کاهش ۲۰.۹ درصدی را ثبت کرده و به ۳۴,۸۳۸ تن رسیدند (در مقایسه با ۴۳,۱۹۸ تن در سال قبل). حجم واردات از تمامی کشورهای تأمینکننده اصلی از جمله ویتنام، اندونزی، تایلند و فیلیپین کاهش یافت.
مواد اولیه برای کنسرو و سایر مصارف
تقاضا برای تُن ماهی منجمد کامل جهت فرآوری مجدد در میان کنسروکنندگان تایلندی در سال ۲۰۲۵ تضعیف شد که احتمالاً بازتابدهنده کاهش واردات کنسرو تُن ماهی به بازار اصلی صادراتی آنها یعنی ایالات متحده است. این کاهش در مورد تُن «اسکیپجک» (Skipjack) منجمد مشهودتر بود. در مقابل، تقاضای کنسروکنندگان برای «لوین» (Loin) پخته منجمد نیمهفرآوری شده با افزایش واردات سالانه، مستحکم باقی ماند که نشان دهنده تمایل مداوم به سمت نهادههایی با کارایی بالاتر است. در همین حال، قیمت تحویل اسکیپجک منجمد از غرب اقیانوس آرام به تایلند ضعیف ماند و در دسامبر ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ به طور متوسط حدود ۱,۵۰۰ دلار در هر تن بود.
تقاضای مصرفکننده برای تُن ماهی ساشیمی در خارج از ژاپن در طول جشنهای سال نو قمری (۱۷-۱۸ فوریه)، بهویژه در بازارهای کلیدی آسیا افزایش یافت. در ژاپن، انتظار میرود تقاضای مصرفکننده برای تُن ماهی درجه ساشیمی در دو ماه آینده به دلیل تغییر سنتی زمستانه به سمت غذاهای «نابه» (که گونههایی مثل میگو، خرچنگ، صدف اسکالوپ، سالمون و یلوتیل را ترجیح میدهند) پایین باقی بماند. پیشبینی میشود تقاضا در ماههای آوریل و می با حمایت «جشنواره بهاره» و دوره تعطیلات «هفته طلایی» بهبود یابد.
در ایالات متحده، انتظار میرود مصرف محصولات تُن ماهی با ارزش بالا (ساشیمی و موارد مشابه) در سه ماهه اول ۲۰۲۶ با حمایت تقاضای بخش خردهفروشی و خدمات غذایی مشهودتر شود.
ماهی کنسروی
تایلند در سال ۲۰۲۵ صادرکننده پیشرو جهان در زمینه تُن ماهی فرآوریشده و کنسروی باقی ماند، اگرچه کل صادرات آن ۲.۰۷ ٪ نسبت به سال قبل کاهش یافت. این کاهش عمدتاً به دلیل افت ۶.۶۱ درصدی صادرات به ایالات متحده در پی وضع تعرفههای بالاتر از اوت ۲۰۲۵ و همچنین کاهش ارسال محمولهها به سایر بازارهای قاره آمریکا (جایی که اکوادور سهم بازار خود را افزایش داد) بود. عملکرد صادرات در سایر مناطق متفاوت بود. ارسال به لیبی و مصر افزایش یافت، در حالی که صادرات به بازارهای بزرگ خاورمیانه و شمال آفریقا (NENA)، بهویژه عربستان سعودی و امارات، کاهش یافت. در منطقه آسیا-پاسفیک، تقاضا برای تُن کنسروی با ارزش بالاتر در ژاپن، استرالیا و نیوزیلند تضعیف شد اما در جنوب شرق آسیا، جایی که تایلند تأمینکننده اصلی باقی ماند، افزایش یافت.
خرچنگ و لابستر زنده، تازه و منجمد
بازار جهانی خرچنگ در سال ۲۰۲۵ بازاری «تقاضامحور برای محصولات ممتاز» و «محدود از نظر عرضه» بود. تقاضای واردات که توسط چین، ایالات متحده، ژاپن و جمهوری کره رهبری میشد، نشاندهنده مصرف قوی در بخشهای خدمات غذایی (رستورانی) و خردهفروشی بود. صادرکنندگان اصلی فدراسیون روسیه، کانادا و نروژ بودند که این امر بازار را در معرض خطرات فصلی و مقرراتی قرار داد. ارزش واردات علیرغم رشد محدود حجم، ثابت (بالا) باقی ماند که تأییدی بر جایگاه خرچنگ به عنوان یک محصول دریایی با ارزش بالا و با قابلیت جایگزینی کم است.
در همین حال، بازارهای لابستر و خرچنگ زنده به شدت نسبت به کیفیت، اختلالات جوی و تحولات سیاستهای تجاری حساس باقی ماندهاند. بهویژه تغییرات مرتبط با تعدیل تعرفههای بین کانادا و چین که از ماه مارس پیشبینی میشود، ممکن است بر قیمتگذاری و در دسترس بودن محصول تأثیر بگذارد.
سرپایان و صدفداران منجمد
بازار جهانی دهپا (Cuttlefish)، ماهی مرکب (Squid) و هشتپا (Octopus) در سال ۲۰۲۵ تقاضامحور اما با عرضه محدود بود. ماهی مرکب از نظر حجم در بازار غالب بود و واردات قوی به چین و ژاپن از ثبات این بازار حمایت کرد. چین برای تأمین تقاضای بخش خدمات غذایی خود که با نرخ ۱۰.۸ درصد در حال رشد است، خرید ماهی مرکب منجمد و نیمهفرآوری شده را از تأمینکنندگان متعدد افزایش داده است.
هشتپا به عنوان یک بخش ممتاز (Premium) باقی ماند که تقاضای آن توسط اسپانیا و ایتالیا هدایت میشد؛ تجارت این محصول به شدت نسبت به کمبود عرضه از سوی صادرکنندگان کلیدی مانند مراکش و موریتانی حساس است. افزایش ارزش واردات و بالا رفتن میزان استفاده از انبارداری سرد، نشاندهنده عرضه محدودتر و اتخاذ استراتژیهای مدیریت موجودی مبتنی بر ریسک است. چشمانداز رشد در این بخش بیشتر «ارزشمحور» است تا «حجممحور».
در اروپا، لابستر زنده و صدفهای خوراکی (Oysters) قویترین سیگنالهای صعودی قیمت را نشان دادند، در حالی که دوکفهایهای تازه مانند صدفهای کلَم (Clams) و اسکالوپ با مصرف دوران تعطیلات حمایت شدند. سرپایان نیز در وضعیت ثبات باقی ماندند و رقابتپذیری در این بخش به طور فزایندهای به رعایت قوانین (Compliance) و قابلیت اطمینان در عرضه وابسته شده است.
محصولات فرآوری شده و نیمهفرآوری شده
تجارت جهانی در کدهای تعرفه HS 1604 (ماهیهای آماده شده یا کنسرو شده) و HS 1605 (سختپوستان و صدفداران آماده شده یا کنسرو شده) در سال ۲۰۲۵ به دلیل تقاضا برای محصولات با ارزش افزوده و ماندگاری بالا، منعطف و مقاوم باقی ماند. واردات توسط ایالات متحده، ژاپن، چین و بازارهای اصلی اتحادیه اروپا رهبری میشود. محصولات کد 1604 عمدتاً شامل کنسرو ماهی تُن و محصولات پلاژیک (آبزیان سطحزی) هستند، در حالی که کد 1605 ارزش واحد بالاتری را از طریق صدفداران ممتاز ارائه میدهد. صادرات در کشورهای تایلند، ویتنام، اکوادور و مراکش متمرکز بود. رشد ارزش این محصولات همچنان از رشد حجم آنها پیشی میگیرد.
منبع: مجله اینفوفیش اینترنشنال شماره 2 ماه آوریل- مارس 2026
