گزارش جلسه کنفدراسیون صادرات ایران

زمان : شنبه 30 شهریور 1404  ؛  مکان : دفتر کنفدراسیون صادرات ایران  , با حضور آقایان لاهوتی و طباطبایی رییس و دبیر کنفدراسیون صادرات و تعدادی از نمایندگان تشکل های صادراتی اتاق از جمله آقای دکتر خدایی از اتحادیه تولید و تجارت آبزیان ایران

در جلسه امروز درباره صادرات و موضوعات مرتبط با آن صحبت شد. مباحث اصلی شامل بسته شدن کارت‌ها و عرضه ارز در تالار دوم بود و  موارد زیر مورد تاکید قرار گرفت:

• تصمیم جدی دولت و بانک مرکزی بر این است که کارت ها بسته شود و صادرات به نام خود شرکت ها باشد.
• برای همین منظور تالار دوم را فعال کرده اند.
• بانک مرکزی برای خرید ارز از تالار دوم کدتعرفه هایی را اعلام کرده و خیلی ها که قبلا ارز 70.000 تومانی می داد را خارج کرده و به این بازار انتقال داده.
• آقای لاهوتی اعلام کردند که از سال 97 تا کنون هر تصمیم بانک مرکزی به نوعی با مشکل مواجه بود و مورد پذیرش صادرکننده واقع نشد ولی این تالار دوم الان به نظر می رسد که مشکلات قبل را نداشته باشد.
• واقعا هم بانک مرکزی در نرخ گذاری دخالتی ندارد.
• البته موضوع کمی زمان بر هست چرا که تا مدت ها کسی نبود که ارز را به قیمت معقول خریداری کند. در واقع یک مقاومتی از سوی واردکنندگان شکل گرفته بود که کم کم در حال شکسته شدن هست.
• تعدادی از صادرکنندگان (خشکبار و ظاهرا شیرینی و شکلات) ارز خود را در تالار دوم عرضه کردند که میانگین آن 84000 تومان بود ولی تا 90000تومان هم فروش رفت.
• بانک مرکزی می گوید زمانی که همه فعالیت‌ها به مسیر قانونی بازگردد قیمت بازار آزاد هم پایین می آید و مسئله نرخ  به تدریج از بین خواهد رفت و بی‌نظمی بازار کاهش می‌یابد و سهمیه‌بندی وزارتخانه‌ها در نهایت از بین خواهد رفت. وقتی قیمت‌ها اصلاح شود، دیگر دلیلی برای سهمیه‌بندی کالاها و ارز وجود نخواهد داشت، زیرا همه می‌دانند که نرخ ارز قبلاً نادرست بوده است.
• همه این ها بر این مبناست که به تدریج، وقتی تقاضا کاهش یابد، نرخ ارز نیز کاهش می‌یابد و هیجانات بازار فروکش می‌کند.

آقایان لاهوتی رییس و طباطبایی دبیر کنفدراسیون صادرات ایران با توجه به موارد زیر اظهار کردند که به احتمال زیاد تالار دوم می تواند بر خلاف موارد قبل موفق باشد:

ابتدا برای برگشت ارز سامانه نیما را پیشنهاد کردند که شکست خورد.

از حدود 10 ماه قبل مرکز مبادله طلا و ارز را پیشنهاد کردند که آن هم موفق نبود اما با واردات طلا کمی مشکل تدیل شد ولی در سطح زیاد قابل اجرا نبود.

واردات از محل صادرات هم تا حدی خوب بود اما تخصیص سهمیه های واردات و گرفت و گیرهای زیادی داشت.

الان تالار دوم مطرح است. در این تالار دو نرخ وجود دارد:

یکی نرخ 70.000 تومان است که ارز فولادی ها و پتروشیمی هاست که معمولا به تامین نهاده های مواد اولیه تولید اختصاص می یابد.

دیگری نرخ ندارد و ارز بخش کشاورزی و صادرکنندگان خرد و کلان واقعی بخش خصوصی به نرخی که توافق می شود بدون تعیین نرخ از سوی بانک مرکزی معامله می شود. این هم به دو صورت است:

مستقیم: یعنی صادرکننده با واردکننده خودش به توافق رسیده و به قیمتی که توافق می کنند ( بسیار نزدیک بازار آزاد) فروخته و رفع تعهد ارزی می شود.

غیر مستقیم: یعنی صادرکننده خریدار یا وارد کننده ای ندارد و ارز خود را در صرافی های تراستی بانک مرکزی که در کشورهای مختلف هستند ارائه داده و گواهی سپرده ارزی دریافت می کند و نرخ پیشنهادی خود را در سامانه می گذارد. واردکننده هم مراجعه می کند و نرخ خود را می گوید و به هر حال توافق می شود. نرخ میانگین 84000 تومانی مربوط به این نوع معاملات بوده است.

به طور کلی 4 نوع ارز در کشور در حال حاضر وجود دارد:

حدود 13 میلیارد دلار ارز نیمایی 28500 تومانی برای کالاهای اساسی

حدود 25 میلیارد دلار ارز 70000 تومانی پتروشیمی و فولاد و…..

حدود 10 میلیارد دلار ارز بخش کشاورزی ( که تا هفته گذشته حدود 100 میلیون دلار آن به نرخ میانگین 84000 تومانی فروش رفته)

حدود 20 میلیارد دلار ارز آزاد آزاد که به همان میزان یا کالا به کشور قاچاق می شود و یا صرف هزینه های دانشجویی و سفرها و خروج ارز می گردد.

رییس و دبیر کنفدراسیون تاکید داشتند که صادرکنندگان از فرصت تصفیه تعهدات ارزی که بارها ایجاد شده استفاده کنند و موضوع را جدی بگیرند و سعی کنند تا حد ممکن از تیغ عدم تعهد فرار کنند.

همچنین با تولید کنندگان تعامل داشته باشند که قیمت های بازار آزاد را تماما مبنای معاملات قرار ندهند و اگر این رویه از سوی صادرکننگان، تولیدکنندگان و بانک مرکزی با جدیت دنبال شود واردکنندگان هم مقاومت نخواهند کرد و به سمت تعدیل نرخ آزاد که کمر اقتصاد کشور را شکسته پیش خواهیم رفت که منافعش به طور مستقیم و غیر مستقیم به کل جامعه و خود ما خواهد رسید.