آخرین گزارش PRICE REPORT EUROPEAN از بازار آبزیان اروپا در اکتبر 2024
آخرین روندها
قیمتهای غذاهای دریایی در بازار اروپا به دلیل ترکیبی از عوامل مختلف برای بسیاری از گونهها در حال افزایش است. از یک سو، واردکنندگان به دلیل تعطیلات کریسمس و پایان سال در حال خرید هستند از سوی دیگر، گونههایی مانند ماهیان کفزی و نرمتنان در حال حاضر عرضه محدودی دارند و به نظر نمیرسد که در شش ماه آینده بهبود قابل توجهی در عرضه آنها وجود داشته باشد. یکی از نکات کلیدی در گزارش اخیر قیمتهای اروپایی این است که قیمتها برای ۲۲ درصد از محصولات افزایش یافته و برای ۱۹ درصد کاهش یافته است اما قیمت دیگر محصولات و به ویژه ماهیان پرورشی مانند ماهیسیباس و ماهیسیبریم، ثابت ماندهاند.
ماهیان کفزی
صنعت فرآوری و تجارت آبزیان در اتحادیه اروپا با چالشهای متعددی مواجه است، از جمله فشارهای رقابتی فزاینده در بازارهای بینالمللی؛ دشواریهای روزافزون در تأمین نیروی کار مناسب؛ استانداردها و مقرراتی که بین کشورهای ثالث به طور گستردهای متفاوت است و توافقهای جدید تجاری و همکاری که پیچیدگیهای اضافی به همراه دارند.
علاوه بر این عرضه بازار ماهیان کفزی به ویژه ماهی کاد به دلیل محدودیتهای صید کاهش یافته است که دسترسی صنعت فرآوری ماهی در اروپا به ذخایر را دشوارتر میکند. همچنین ممنوعیتهای واردات محصولات شیلاتی از فدراسیون روسیه در اروپا و ایالات متحده آمریکا خلائی ایجاد کرده است، به ویژه اینکه محدودیتهای قانونی جدید به منظور جلوگیری از ورود ماهیهای کفزی روسی که از طریق چین به این بازارها وارد میشوند اعمال شده است. با این حال پس از سال ها یک نشانه مثبت مشاهده شد و آن هم افزایش سهمیه صید ماهی کاد در کانادا پس از سالها تعطیلی صید است.
فصل صیادی ماهی هیک اقیانوس آرام در ایالات متحده به دلیل صیدهای ناموفق یک ماه زودتر از آنچه که پیشبینی میشد به پایان رسید،. پیشبینی میشود که کمبود فیلهها/چرخکرده و بلوکهای سوریمی در بازار به وجود آید که منجر به افزایش قیمت این گونهها خواهد شد.
مصرف فیلههای ماهی کاد نمک سود شده از مواد خام منجمد (Gadus macrocephalus[1]) و فیلههای ماهی کاد نمک سود شده از مواد خام تازه (Gadus morhua[2]) با منشاء فارو و ایسلندی به دلیل ادامه افزایش دما در جنوب اروپا کم رونق شده است. مصرف این محصولات به شدت با سنتهای فرهنگی قدیمی مرتبط است، از جمله این که به عنوان غذاهای گرم در زمانی که هوا سرد است مصرف میشوند. با توجه به اینکه پیشبینی میشود در روزهای آینده دما در جنوب اروپا کاهش یابد، کل این بخش امیدوار است که همانند سالهای گذشته تقاضا افزایش یابد.
[1] Gadus macrocephalusیک گونه از ماهیهای خانواده کاد (Gadidae) است که معمولاً به نام “کاد سر بزرگ” یا “کاد آلاسکا” شناخته میشود. این ماهی عمدتاً در آبهای سرد اقیانوس آرام شمالی، به ویژه در نزدیکی سواحل آلاسکا، کانادا و شمال ژاپن یافت میشود. گوشت این ماهی به دلیل بافت نرم و طعم خوشایندش در تهیه غذاهای مختلف، به ویژه در صنعت فرآوری ماهی، مورد استفاده قرار میگیرد.
[2] Gadus morhuaکه به نام “کاد اقیانوس اطلس” یا “کاد شمالی” شناخته میشود، یکی از مهمترین و شناختهشدهترین گونههای ماهی در خانواده کاد (Gadidae) است. این ماهی در آبهای سرد و معتدل اقیانوس اطلس، به ویژه در سواحل شمالی اروپا، آمریکای شمالی و نواحی اطراف جزایر بریتانیا و ایسلند یافت میشود. گوشت کاد اقیانوس اطلس در بسیاری از فرهنگها و آشپزیهای جهانی محبوب است و به دلیل بافت نرم و طعم ملایم، در تهیه غذاهایی مانند ماهی و چیپس (Fish and Chips) ، خوراکهای دریایی و همچنین در فرآوریهایی مانند ماهی خشکشده و نمک سود، استفاده میشود.
سختپوستان
میگو یک استثنای اصلی از روند عمومی افزایش قیمتها در میان سختپوستان است. عرضه میگو در بازار بسیار قوی است، در حالی که تقاضا محدود است و احتمال بهبود آن حتی در دوران تعطیلات پیشرو نیز کم است. در عین حال حجم ورودی قوی از اکوادور تأثیر زیادی بر بازار میگوی وحشی گذاشته ؛ به همین دلیل حتی اگر صید در حال حاضر بسیار محدود باشد اما قیمت میگوی آرژانتینی در حال کاهش است.
عرضه مواد اولیه میگو از اندونزی نسبت به همین زمان در سال گذشته کاهش یافته است. این کاهش حجم عرضه احتمالاً باعث افزایش قیمتها تا پایان نوامبر خواهد شد، هرچند که تقاضا از سوی ایالات متحده کاهش یافته است.
ماهیان آب شیرین
بازار ماهی کپور در آلمان در سال 2024 روندهای جالبی را نشان داده است به عنوان مثال قیمت خردهفروشی ماهی کپور زنده بین 5.99 یورو و 7.92 یورو برای هر کیلوگرم متغیر بوده است. این نوسانات قیمتی تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله دینامیک عرضه و تقاضا ، هزینههای تولید و ترجیحات مصرفکنندگان قرار دارد. به طور کلی بازار ماهی کپور در آلمان پایدار باقی مانده است و تقاضای ثابت برای این گونه ماهی محبوب وجود دارد. ماهی کپور در ایام جشنها به ویژه در نزدیکی کریسمس مصرف گستردهای دارد که به حفظ بازار در طول سال کمک میکند.
بازار ماهی pangasius در انگلستان، بریتانیای و ایرلند شمالی در سال 2024 شاهد رشد قابل توجهی بوده است. علیرغم تورم جهانی، صادرات گربه ماهی به بریتانیا در نیمه اول سال 2024 نسبت به سال گذشته 33 درصد افزایش یافته است.
تقاضای فزاینده برای pangasius را میتوان به تقاضای بالای ماهی های دارای گوشت سفید مقرون به صرفه و همه پسند در بازار انگلستان نسبت داد.
ویتنام همچنان تأمینکننده اصلی است، به طوری که صادرات این کشور در سال 2022 به 64 میلیون دلار آمریکا رسید و در سال 2024 همچنان در حال افزایش است. قیمتهای جذاب pangasius که بین 2.98 دلار تا 3.98 دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم متغیر است، نیز به این افزایش تقاضا کمک کرده است.
سالمون
به دلیل رقابت شدید بازار و افزایش هزینههای تولید سال 2024 تا کنون برای صنعت ماهی سالمون نروژ سالی چالشبرانگیز بوده است ؛ علاوه بر این، دمای بالاتر دریاها باعث افزایش جمعیت شپشهای ماهی سالمون شده است.
با وجود این شرایط، سهماهه سوم سال دورهای قوی برای تجارت ماهی سالمون بود بهطوریکه نروژ 372,442 تن ماهی سالمون به ارزش 31.8 میلیارد کرون نروژ (2,715 میلیون یورو) صادر کرد. این بدان معناست که در مقایسه با سهماهه سوم سال گذشته، حجم صادرات هشت درصد و ارزش آن سه درصد افزایش داشته است، طبق آمار شورای غذای دریایی نروژ (NSC) ماهی سالمون آتلانتیک 70 درصد از ارزش کل صادرات در این دوره را تشکیل داد و لهستان، دانمارک و ایالات متحده بزرگترین بازارهای این محصول بودند.
فقط در سپتامبر، نروژ 141,600 تن ماهی سالمون به ارزش 11.6 میلیارد کرون نروژ (990 میلیون یورو) صادر کرد که به ترتیب افزایش 9 درصدی در حجم و 6 درصدی در ارزش نسبت به سپتامبر 2023 را نشان میدهد.
با این حال، NSC میگوید که روندهای بازار نامشخص هستند. بر اساس تحلیل آنها از بازار جهانی، ارزش واردات به ارزهای محلی در چندین کشور ضعیف شده و قیمت ماهی سالمون به ارزهای خارجی کاهش یافته است. کاهش قیمت واردات در سال 2024 با رشد متناسب در حجم جبران نشده است. این موضوع بهویژه در مورد ایالات متحده آمریکا، چین و تایلند صدق میکند.
قزلآلا
بر اساس آمار NSC، تا پایان سپتامبر 2024، صادرات ماهی قزلآلا به رکورد تاریخی جدیدی دست یافت و صادرات آن برای اولین بار در یک سهماهه از 2 میلیارد کرون نروژ فراتر رفت. در دوره جولای تا سپتامبر 2024، نروژ 25,033 تن ماهی قزلآلا به ارزش 2 میلیارد کرون (170 میلیون یورو) صادر کرد که نشاندهنده افزایش 34 درصدی در حجم و 24 درصدی در ارزش نسبت به سهماهه سوم 2023 بود. در دوره مورد بررسی، اوکراین، لیتوانی و بازار ایالات متحده بزرگترین خریداران ماهی قزلآلا نروژی بودند.
این گونه یکی از عوامل اصلی افزایش ارزش کلی صادرات غذاهای دریایی نروژ بود. ماهی قزلآلا از نظر ارزش در رتبه چهارم میان انواع ماهیهای صادراتی نروژ سالمون، ماکرل و کاد در این دوره قرار گرفت. NSC گزارش داد که سپتامبر 2024 اولین ماهی بود که قیمت متوسط قزلآلا تازه از سالمون تازه بیشتر شد، از ماه مه 2023 تاکنون. قیمت متوسط قزلآلای تازه 75.11 کرون نروژ (6.41 یورو) به ازای هر کیلوگرم بود، در حالی که قیمت سالمون تازه 74.04 کرون نروژ (6.32 یورو) به ازای هر کیلوگرم بود.
به طور خاص در سپتامبر 2024 نروژ 7,600 تن قزلآلا به ارزش 625 میلیون کرون (53 میلیون یورو) صادر کرد که نشاندهنده افزایش 22 درصدی در حجم و 15 درصدی در ارزش نسبت به سال گذشته بود.
سیباس/ سیبریم
صادرات ماهی سیباس ترکیه در هشت ماهه اول سال 2024 به 31,900 تن رسید که 1,900 تن بیشتر از همین دوره در سال 2023 بود. ارزش واحد در این دورهها از 6.17 دلار آمریکا به ازای هر کیلوگرم به 6.06 دلار آمریکا کاهش یافت. ایتالیا با واردات 4,500 تن در هشت ماه اول سال کشور اصلی واردکننده بود که افزایش 1,000 تنی نسبت به دوره مشابه سال 2023 را نشان میدهد و حاکی از آن است که ایتالیا در ماههای اخیر واردات سیباس خود را از یونان به ترکیه تغییر داده است. با این حال یونان با 12.500 تن هنوز بزرگترین تأمینکننده سیباس به بازار ایتالیا است، که این1,000 تن کمتر از مقدار وارداتی در دوره مشابه ژانویه تا آگوست سال گذشته است. بریتانیا و ایرلند شمالی با 4,100 تن در هشت ماه اول سال 2024 در رتبه دوم بزرگترین واردکنندگان سیباس از ترکیه قرار دارد.
در اکتبر 2024، قیمت سیباس از یونان عملاً ثابت ماند، به جز دسته 450-600 گرم که از سپتامبر 2024، 0.20 یورو به ازای هر کیلوگرم افزایش داشت. قیمت ماهی سیبریم برای تمام اندازهها ثابت باقی ماند.
