بخش دوم از ترجمه جامع شماره 4 مجله GLOBEFISH 2025 GLOBEFISH HIGHLIGHTS International markets for fisheries and aquaculture products 4 ISSUE 2025 منتشر شده در ژانویه 2026 همراه با آمار دوره ژانویه تا ژوئن ۲۰۲۵
تحلیل جامع وضعیت جهانی محصولات آبزی و صیادی در سال ۲۰۲۵
براساس دادههای جهانی، تولید کل محصولات آبزی و صیادی در سال ۲۰۲۵ به ۱۹۷ میلیون تن پیشبینی شده است که نسبت به سال قبل ۱.۷ درصد رشد داشته است. این افزایش نشان میدهد که رشد بخش آبزیپروری همچنان موتور اصلی توسعه جهانی در این حوزه است.
صیدی از منابع طبیعی با تولید ۹۲.۹ میلیون تن رشد اندکی معادل ۰.۷ درصد داشته است، که حاکی از ثبات نسبی ذخایر و محدودیتهای سهمیهای در صید ماهیان کفزی و گونههای سطحزی است. در مقابل، آبزیپروری با تولید ۱۰۴.۱ میلیون تن افزایش ۲.۷ درصدی داشته و همچنان بیش از نیمی از رشد کل تولید جهانی را به خود اختصاص داده است.
در بخش تجارت جهانی، حجم مبادلات به ۷۰.۳ میلیون تن رسیده و ۲.۱ درصد رشد داشته است، در حالی که ارزش آن به ۱۹۳.۳ میلیارد دلار افزایش یافته و ۵ درصد رشد ارزشی داشته است. این دادهها نشان میدهند که بازارهای جهانی محصولات آبزی نه تنها از نظر حجم بلکه از نظر ارزش نیز در مسیر رشد پایدار قرار دارند.
میانگین مصرف جهانی به ۲۱.۴ کیلوگرم به ازای هر نفر رسیده که نسبت به سال قبل ۰.۴ درصد افزایش یافته است. در این میان، سهم صیادی سنتی با ۸.۷ کیلوگرم به ازای هر نفر کاهش ۲.۴ درصدی داشته، در حالی که مصرف محصولات آبزیپروری ۱۲.۷ کیلوگرم به ازای هر نفر و رشد ۲.۵ درصدی را نشان میدهد. این امر نشان میدهد که مصرفکنندگان جهانی به سمت محصولات پرورشیافته و قابل دسترستر گرایش پیدا کردهاند.
شاخص قیمت ماهیان با عدد ۱۱۵.۶ واحد افزایش ۰.۶ درصدی داشته که نشان میدهد با وجود افزایش عرضه از آبزیپروری، محدودیتهای صید در منابع طبیعی و افزایش تقاضا در برخی بازارها، قیمتها همچنان تحت فشار صعودی قرار دارند.
نتیجهگیری تحلیلی:
- رشد کل تولید جهانی بیشتر مدیون آبزیپروری است و این روند ادامهدار خواهد بود.
- ثبات نسبی تولید صیادی و کاهش سهم مصرف آن، بیانگر محدودیت منابع طبیعی و مدیریت سختگیرانه سهمیههاست.
- افزایش ارزش تجارت جهانی نسبت به حجم آن نشاندهنده افزایش قیمت در بازارهای بینالمللی، رشد گونههای با ارزش بالا (مثل سالمون، تونماهیان، میگو و لابستر) و تمایل مصرفکنندگان به محصولات باکیفیتتر است.
- روندهای مصرف نشان میدهد که محصولات آبزیپروری جایگاه خود را در سبد غذایی جهانی تثبیت کردهاند و احتمالاً در سالهای آینده سهم بیشتری از بازار را به خود اختصاص خواهند داد.
- فشار بر قیمتها و بازارها ناشی از محدودیت صید طبیعی و سیاستهای تجاری (تعرفهها، سهمیهها) باعث افزایش عدم قطعیت و ضرورت برنامهریزی هوشمند در زنجیره ارزش جهانی محصولات آبزی شده است.
جمعبندی: سال ۲۰۲۵ سال رشد پایدار آبزیپروری، ثبات نسبی صیادی و افزایش ارزش تجارت جهانی بوده است. این روندها نشان میدهند که بازار جهانی محصولات آبزی به سمت تمرکز بیشتر بر گونههای با ارزش بالا، مدیریت دقیق منابع و افزایش بهرهوری پرورش ماهیان حرکت میکند.
با توجه به روندهای ۲۰۲۵، انتظار میرود آبزیپروری موتور اصلی رشد تولید جهانی باقی بماند. تولید کل احتمالاً افزایش ملایم ۱.۵ تا ۲ درصدی سالانه را تجربه خواهد کرد، در حالی که صیادی سنتی با محدودیت سهمیهها و فشار بر ذخایر طبیعی، رشد اندکی خواهد داشت یا ثابت خواهد ماند.
در بخش تجارت جهانی، افزایش ارزش بازار و حجم مبادلات ادامه مییابد، به ویژه برای گونههای با ارزش بالا مانند سالمون، تونماهیان، میگو و لابستر. فشار بر قیمتها ناشی از کاهش دسترسی به ماهیان کفزی و گونههای سطحزی و همچنین تغییرات احتمالی در سیاستهای تعرفهای و تجاری باعث میشود که قیمتها در برخی بازارها روندی صعودی و نوسانی داشته باشند.
از منظر مصرف، انتظار میرود سهم محصولات آبزیپروری در سبد غذایی جهانی بیش از پیش افزایش یابد، به ویژه در بازارهای در حال توسعه و مناطقی که تقاضای پروتئین دریایی بالا است. این روند میتواند سهم صیادی سنتی را کاهش دهد و باعث شود مدیریت منابع طبیعی و حفظ ذخایر برای تأمین پایدار غذایی اهمیت بیشتری پیدا کند.
در مجموع:
- آبزیپروری مسیر رشد پایدار و سهم بالاتری از بازار جهانی پیدا خواهد کرد.
- صیادی سنتی تحت فشار سهمیهها و محدودیتهای منابع طبیعی باقی میماند.
- قیمتها و تجارت جهانی تحت تأثیر عرضه محدود و سیاستهای تجاری نوساناتی خواهند داشت.
- سرمایهگذاری و نوآوری در پرورش گونههای با ارزش بالا و تکنولوژیهای آبزیپروری برای بهرهوری و پایداری حیاتی خواهد بود.
