حفاظت اجتماعی آبی: محافظت از مردم، ماهی و غذا

مترجم: دکتر حمیدرضا مجتبوی دبیر اندیشکده توسعه پایدار آبزیان
برگرفته از مقاله BLUE SOCIAL PROTECTION; protecting people fish and food بخش FEATURE
شماره سوم مجله INFOFISH MAY&JYNE 2025
آدرسدهی به کاهش جهانی ذخایر ماهی، پیامدهای قابل توجهی برای کارگران بخش صید و جوامع آنان و جامعه ای وسیعتر دارد. حفاظت اجتماعی میتواند نقشی در محافظت از مردم در برابر شوکها و گذارهای سخت ایفا کند، فرصتهای شغلی بهتری ایجاد کند و همچنین اصلاحات سیاستگذاری صید برای نتایج پایدار را تسهیل نماید. ابتکار «حفاظت اجتماعی آبی» بانک جهانی، با همکاری مؤسسه بینالمللی محیط زیست و توسعه (IIED) و با همکاری سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و سایر بازیگران کلیدی اجرا میشود. این تیم از سال ۲۰۲۰ با بهرهگیری از بینشها و تجربیات، راهنمایی برای ارائه دانش عملی درباره بهرهگیری از مداخلات اجتماعی و شغلی برای حمایت از صید پایدار – با تمرکز بر صید خرد – توسعه داده است.

این مقاله به معرفی اقدامات بانک جهانی میپردازد که با هدف کمک به کشورهای عضو و فعالان این حوزه انجام شده است تا بتوانند از مداخلات حمایت اجتماعی و بازار کار برای تسهیل اصلاحات سیاستی در بخش صید به منظور دستیابی به نتایجی پایدار بهره ببرند — از جمله امنیت غذایی و تغذیه — در عین حال که از جوامع آسیبپذیر محافظت کرده و فرصتهای شغلی بهتری ایجاد میکنند.
این مقاله، فعالیتهای زیربنایی انجامشده تاکنون را شرح میدهد، رویکرد کلی اتخاذشده را تبیین میکند و جنبههای کلیدی راهنماییهای تفصیلی منتشرشده در یک کتاب راهنما برای متخصصان را توضیح میدهد.
تلاشها برای مدیریت منابع شیلاتی اغلب به دلیل تمرکز بر تولید و سود کوتاهمدت، به بهای پایداری زیستمحیطی و عدالت اجتماعی، با مانع مواجه میشوند. بیشتر رویکردها نیز صرفاً بر بخش صید متمرکز بودهاند، بدون آنکه منافع گستردهتری را که صید پایدار فراهم میکند و همچنین خطرات اجتماعی ناشی از کاهش ذخایر ماهی را مدنظر قرار دهند.
علاوه بر این، وزارتخانههای مسئول و نیز آنهایی که متولی حمایت اجتماعی و اشتغال (SPJ) هستند، مأموریتهای نهادی متفاوتی دارند و انگیزه چندانی برای هماهنگی با یکدیگر ندارند. با توجه به اینکه بخش صید معمولاً سهم کوچکی در تولید ناخالص داخلی (GDP) دارد، این رویکرد کوتاهمدت و تکبخشی نگری ( یا نگرش تک بخشی) موجب تضعیف توجیه و انگیزه برای تقویت سرمایهگذاری در مدیریت شیلات میشود.
در نتیجه، معمولاً از کارکنان بخش صید انتظار میرود که هزینههای کوتاهمدت تا میانمدت ناشی از اقدامات مدیریتی در این بخش را به دوش بکشند. این هزینهها – مانند از دست رفتن درآمد – اغلب اثربخشی اقدامات جدید یا موجود را تضعیف میکنند.
حمایت اجتماعی و اشتغال (Social Protection and Jubs:SPJ) میتواند نقش کلیدی در تسهیل اصلاحات سیاستی در بخش شیلات و پشتیبانی از اقدامات مدیریتی مرتبط ایفا کند؛ نقشی که میتواند به تقویت نتایج مداخلات مدیریتی و ارتقای پایداری و بهرهوری در این بخش و بخشهای وابسته منجر شود.
با این حال، شواهد مربوط به تأثیر تطبیق SPJ با بخش صید هنوز محدود است و در شرایطی که مدیریت صید ضعیف بوده و یکپارچگی میانبخشی نیز محدود است، مداخلات ممکن است پیامدهای نامطلوبی نیز به همراه داشته باشند.
این مقاله به تلاشهای تیم بانک جهانی در دستور کار بینبخشی تحت عنوان «حمایت اجتماعی آبی: حفاظت از مردم، ماهی و غذا» میپردازد.
مروری بر حفاظت اجتماعی آبی
فعالیتها در سال ۲۰۲۰ با تمرینی برای دستهبندی کشورها (stocktaking) آغاز شد که به توسعه نخستین چارچوب مفهومی منجر شد:
( Bladon, Tegelskär Greig and Okamura 2022).
بر پایه این چارچوب، پنج مطالعه موردی کشوری انجام شد و همراه با یادداشت تلفیقی منتشر گردید (Okamura et al. 2024). بر این اساس، راهنمایی تدوین شد که هدف آن به اشتراکگذاری دانش عملی با دولتها و متخصصانی است که بهدنبال راهحلهای نوآورانه برای تسهیل و امکانپذیر ساختن صید پایدار هستند و میخواهند از مزایای حفاظت اجتماعی، اقلیم و طبیعت بهرهمند شوند (Bladon et al. 2025).

در همکاری با شرکای دیگر، بانک جهانی در تلاش است تا از کشورهای بیشتری در اتخاذ این رویکرد بینبخشی به حفاظت اجتماعی و صید حمایت کند. این تیم از نمایندگان دولتها و سایر متخصصانی که در این حوزهها فعالیت دارند یا علاقهمند به ترکیب اهداف اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی هستند برای توسعه انواع مداخلاتی که در این مقاله تشریح شدهاند، استقبال میکند.
مشارکت کشوری
بر پایه چارچوب مفهومی اولیه و تعامل بانک جهانی برای حمایت از تلاشهای مدیریتی شیلات، و جایی که گفتگوهایی برای تقویت همافزایی و هماهنگی بین حفاظت اجتماعی و شیلات آغاز شده بود، مطالعات موردی کشوری انجام شد (به جعبه مراجعه شود).
یادداشتهای کشوری توسط تیمهای هر کشور تهیه شدهاند؛ تیمهایی که از نزدیک با همتایان دولتی، بهویژه وزارتخانههای مسئول شیلات، امور اجتماعی و کار همکاری میکنند. تیم بانک جهانی در حال حاضر مشغول انجام یک فرایند شناسایی و ارزیابی(mapping) است تا کشورهایی را که در حال بررسی این دستور کار بینبخشی هستند یا به نحوی به آن علاقهمند شدهاند، شناسایی کند.
مطالعات موردی کشوری، مجموعهای از زمینههای کشوری با تفاوتهای جغرافیایی، سطح درآمد، دسترسی به دادهها، ظرفیت نظامهای حمایت اجتماعی و انگیزه برای یکپارچگی بخشی را پوشش میدهند.
مطالعه موردی کاستاریکا بر جوامع ماهیگیری کوچکمقیاس و کمدرآمد در دو منطقه تمرکز دارد. این مطالعه، مسیرهایی را برای بهبود انسجام اجتماعی و گنجاندن اقتصادی در فعالیتهای مرتبط یا خارج از صید شناسایی میکند( Sánchez Galvis and Rodríguez-Novoa 2024).
مطالعه موردی کنیا از دادههای آماری رسمی و ملی برای توصیف مشخصات خانوارهای صیادی و آبزیپروری کشور استفاده میکند تا فرصتهایی برای ایجاد مشاغل جدید و بهتر را شناسایی کند(Pela et al. 2024).
مطالعه موردی جزایر سلیمان روشهای ترکیبی کیفی و کمی را برای بررسی امکان یکپارچهسازی مداخلات SPJ و مدیریت منابع مبتنی بر جامعه بهمنظور استفاده پایدار از منابع محلی بهکار میگیرد(Kendrick et al. 2024).
مطالعه موردی سریلانکا مبتنی بر بررسی منابع غیررسمی و مرور ادبیات است تا شیوههایی را که سیاستها و برنامههای SPJ میتوانند به بازسازی و حفظ صید پایدار محلی کمک کنند، با تمرکز بر لابستر – یک کالای صادراتی با ارزش بالا – شناسایی کند(Arin et al. 2024).
مطالعه موردی ویتنام از آمارهای رسمی و ملی برای مشخص کردن خانوارهای صیدی کشور استفاده میکند و به بررسی شیوههایی برای بهرهبرداری از دادهها و هدفگذاری مداخلات SPJ در حمایت از تلاشهای دولتی جهت رسیدگی به کاهش ذخایر ماهی، از جمله برنامههای مربوط به خارج کردن شناورهای ماهیگیری میپرداز (Nguyen et al. 2024).
بخش ماهیگیری با مجموعهای از ریسکها مواجه است که از فرآیندهای بههمپیوسته اجتماعی-اقتصادی و بومشناختی ناشی میشوند. فعالیتهای انسانی — چه درون بخش شیلات و چه خارج از آن — بهطور فزایندهای باعث تغییر در نظامهای زیستمحیطی میشوند؛ تغییراتی که خود، ریسکهای اجتماعی-اقتصادی موجود در بخش صید را تشدید کرده و چرخههای بازخوردی پیچیدهای میان جامعه و محیط زیست ایجاد میکنند. این چرخهها آسیبپذیری افرادی را که معیشتشان به شیلات وابسته است، بیشتر میسازند.
خطرات اجتماعی-بومشناختی که بخش صید با آنها روبروست، همراه با چالشهای سیاستی و نهادی، بهشرح زیر قابل توضیح است:

فعالیتهای ماهیگیری خرد معمولاً غیررسمی هستند؛ به این معنا که بدون ثبت رسمی یا حسابداری انجام میشوند و در مناطق دورافتاده پراکندهاند. ماهیگیران و کارگران صید اغلب در آمارهای رسمی ملی در نظر گرفته نمیشوند و کمتر شناخته شدهاند(Porras 2019).
در بسیاری از نقاط جهان، این نادیدگی به پیامدهای سیاسی و اجتماعی منجر شده و بهسرمایهگذاری اندک در این بخش و فقدان توجه سیاستگذاری دامن زده است(FAO, Duke University, and WorldFish 2023). این مشکلات بهواسطه تنوع موجود در بخش شیلات – هم از نظر فعالیتها و هم از نظر ویژگیهای اجتماعی – تشدید میشود، بهگونهای که سیاستگذاران اغلب از درک آن عاجز هستند(Short et al. 2021).
در سطح نهادی، تفاوت در اهداف و مأموریتهای بین بخش ماهیگیری و SPJ، انگیزه برای هماهنگی را محدود میکند. وزارتخانههایی که مسئول صید هستند، اغلب بر تولید و مسائل زیستمحیطی تمرکز دارند و کمتر به موضوعات گستردهتری نظیر فقر و آسیبپذیری میپردازند. در حالیکه وزارتخانههای مسئول SPJ بیشتر روی خانوارهای فقیر تمرکز میکنند تا بخشهای اقتصادی خاص مانند شیلات.
در نتیجه، SPJ و سیاستهای شیلاتی و راهبردهای مرتبط بهشکل ناهماهنگ و گاه متناقض طراحی شده و منجر به مداخلات ناکارآمد یا نامؤثر میشود.
کتاب راهنمای «حمایت اجتماعی آبی» خلأ دانشی موجود در زمینه تطبیق حمایت اجتماعی و اشتغال (SPJ) با بخش صید را پر میکند و در کنار اقدامات سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) در راستای تقویت همراستایی میان سیاستهای حمایت اجتماعی و سیاستهای شیلات (چارچوب تحلیل و اقدام [FAO 2022b] و ابزار تشخیصی [FAO 2022a]) قرار میگیرد.
این کتاب همچنین مکمل ابزارهای ارزیابی موجود در حوزه SPJ است — از جمله ابزارهای ارزیابی بیننهادی حمایت اجتماعی (Inter-Agency Social Protection Assessment Tools) و جعبهابزار SPL-DRM و راهنمای آزمون فشار بانک جهانی (World Bank 2020, 2021).
ساختار و محتوای راهنما
این راهنما، که یک سند راهبردی و اجرایی است، با یک واژهنامه جامع آغاز میشود که مفاهیم و اصطلاحات کلیدی در SPJ و صید را ارائه میکند تا درک آن برای کارشناسانی که در رویکرد بینبخشی فعالیت دارند، تسهیل شود.
سپس، پس از مقدمهای بر زمینه فعالیت، این راهنما شامل پنج بخش اصلی است:
- بیانیه مسئلهکه به تشریح چالشها و منطق رویکرد بینبخشی SPJ به صید میپردازد.
- چارچوب مفهومیکه فرصتهایی را برای استفاده از SPJ در جهت بهرهوری و پایداری صید ارائه میدهد.
- روششناسی و منابع دادهکه راهنمای عملی برای گردآوری و تحلیل دادهها در راستای اجرای چارچوب مفهومی فراهم میآورد.
- اولویتهابرای اقدامات عملی جهت پیشبرد رویکرد در درون کشورها.

چارچوب مفهومی: فرصتها
سه فرصت اصلی برای SPJ بهمنظور تسهیل و فعالسازی شیلاتی بهرهور و پایدار شناسایی شده است، شامل:

مداخلات SPJ میتوانند عمداً بهگونهای طراحی یا تطبیق داده شوند که مستقیماً تغییرات رفتاری خاصی را که از اهداف سیاستی شیلاتی حمایت میکنند، تشویق کنند (نقطه C در نمودار) . دو گزینه اصلی وجود دارد:
- برنامههای SPJ مانند انتقالهای مشروط، پروژههای عمومی، و مزایای موقت بیکاری، میتوانند هزینههای اقتصادی کوتاهمدت (و گاه تکرارشونده) و هزینههای اجتماعی-اقتصادی میانمدت ناشی از اقدامات مدیریتی برای کاهش تلاشهای صیادی – مانند تعطیلیهای فصلی – را جبران کنند.
- دوم، جایی که مداخلات بلندمدتتری برای کاهش تعداد کل کارگران شیلاتی در یک زنجیره ارزش خاص یا منطقه خاص نیاز است، SPJ میتواند گذار معیشتی از فعالیتهای صیادی را تسهیل کند. نمونهها شامل برنامههای فعال بازار کار و رویکردهای گنجاندن اقتصادی است که ارتقای مهارتها را با کمکهزینه و خدمات مالی مکمل تلفیق میکنند.
حتی اگر یک مداخله SPJ بهطور مستقیم با هدف یا تغییر رفتاری خاص در سیاست صیادی مرتبط نباشد، همچنان میتواند شرایط مساعدی برای صید پایدار فراهم آورد (نقطه B در نمودار).
کشورها میتوانند از برنامههای SPJ جریان اصلی برای کاهش آسیبپذیری کلی و افزایش پاسخپذیری به شوکهای اقلیمی و بلایای طبیعی استفاده کنند، از طریق معیارهای واجد شرایط بودن برای گسترش پوشش به خانوارهای شیلاتی، که انگیزه آنها برای مدیریت منابع را تقویت میکند. با این حال، این رویکردها تنها در صورتی مؤثرند که با سیاستها و اهداف مدیریت صید هماهنگ باشند و از طریق نظارت و اجرای سیاستها بهخوبی پشتیبانی شوند.
علاوه بر این، خدمات و مزایای SPJ میتواند به ماهیگیران غیررسمی در ثبت داراییها، خود، و فعالیتهایشان کمک کند(نقطه A در نمودار). در صورت هدفگذاری مناسب، این امر میتواند دادههایی فراهم آورد که پایهای برای تصمیمگیری در مدیریت شیلات بوده و اجرای SPJ را تسهیل کند.
روششناسی و منابع داده
برای طراحی و تطبیق مداخلات SPJ بهمنظور ارتقاء ماهیگیری پایدار و بهرهور، ضروری است که دادهها و اطلاعات مرتبط با منطقه جغرافیایی مورد نظر گردآوری و تحلیل شوند.
این بخش از راهنما، راهنماییهای عملی برای جمعآوری و تحلیل اطلاعات اجتماعی-بومشناختی در شیلات ارائه میدهد، از جمله:
- انجام ارزیابیهای سریع در زمینه چالشهای نهادی،
- سیاستها،
- برنامهها،
- سیستمهای پیادهسازی،
- و زمینه مالی.
بر اساس سوالات راهنما که در هر زیر بخش ارائه شدهاند، کتاب راهنما منابع و دادههایی را که میتوان به عنوان نقطه شروع در نظر گرفت، مشخص میکند و همچنین روشها، منابع و ابزارهای اضافی را برای مواقعی که این دادهها در دسترس نیستند، معرفی میکند.
سؤالات کلیدی برای توصیف ریسک اجتماعی-بومشناختی:
- ویژگیهای اقتصادی-اجتماعی خانوارهای شیلاتی چیست؟
- ویژگیهای نهادی کداماند؟
- انواع و سطوح آسیبپذیری چیست؟
- وضعیت و روندهای زیستی – مانند فراوانی ذخایر – چگونه است؟
- چه اقدامات مدیریتی در حال اجرا هستند و پیامدهای اقتصادی آنها چیست؟
- پیامدهای بالقوه اجتماعی-اقتصادی این اقدامات چیست؟
- بهبود همکاری با و میان کنشگران غیردولتی برای پشتیبانی از اجرای SPJ و استفاده از ساختارهای غیررسمی موجود.
این کنشگران ممکن است شامل نهادهای ماهیگیری، سازمانهای محلی مبتنی بر جامعه، و سازمانهای غیردولتی باشند که میتوانند نقشی مؤثر در حمایت از اطلاعرسانی، ارائه SPJ و پایش، بهویژه در مناطق دورافتاده ایفا کنند.
۳. افزایش کمّیت و کیفیت دادههای اجتماعی-اقتصادی که از نظر اجتماعی فراگیر و از نظر جنسیتی حساس هستند در حوزه شیلات.
این امر میتواند از طریق تطبیق سازوکارهای گردآوری دادههای موجود مانند پرسشنامههای خانوار انجام شود تا اطلاعات پایهای درباره خانوارهای ماهیگیر در بر گیرد و با گسترش حجم نمونه، اطمینان حاصل شود که دادهها از نظر آماری نماینده هستند.
- همسوسازی برنامهریزی SPJ با اهداف سیاستگذاری شیلات و اقدامات مدیریتی مرتبط.
این مورد شامل انطباق معیارهای صلاحیت و گروههای هدف مداخلات SPJ و حصول اطمینان از این است که بستههای مزایا و خدمات ارائهشده با توجه به هزینههایی که کارگران و جوامع شیلاتی بهدلیل اقدامات مدیریتی شیلات متحمل میشوند، مناسب باشند.
۵. تقویت نظارت، اجرا و ارزیابی برای تضمین اثربخشی و کارایی مداخلات SPJ.
این اقدام شامل رفع محدودیتهای موجود در پایش و اجرای شیلات از طریق رویکردهای مبتنی بر جامعه و مشارکتی، و ارزیابی اثر آنها بر آسیبپذیری انسانی و شیلات پایدار میشود.
6 .تضمین فضای مالی کافی و بررسی راهبردهای نوآورانه برای تأمین مالی SPJ در جهت پشتیبانی از شیلات پایدار.
این مورد شامل اصلاح و بازهدفگذاری یارانههای مخرب شیلات، بررسی شیوههای نوینتر تأمین انگیزههای مالی برای شیلات پایدار، و دسترسی به منابع مالی اقلیمی و طبیعی بینالمللی میباشد.

اولویتها
بر اساس تجربیات بهدستآمده از مطالعات موردی کشورها و توسعه این راهنما، شش اقدام کلیدی بهعنوان اولویت شناسایی شدهاند که دولتها و شرکای توسعه میتوانند برای بیشینهسازی استفاده و ظرفیت SPJ برای شیلات پایدار آنها را در پیش بگیرند:

- تغییر دیدگاهها برای ارتقاء هماهنگی بین آنچه برای شیلات مهم است و آنچه که SPJ میتواند ارائه دهد
- همراستا کردن طراحی و اجرای برنامههای SPJ با سامانههای مدیریت شیلات، و همچنین اهداف سیاستگذاری شیلات
- تقویت همکاری با و میان کنشگران غیردولتی
- تقویت نظارت، اجرا و ارزیابی
- سرمایهگذاری در داده و اطلاعات
- تضمین فضای مالی کافی و بررسی راهبردهای نوآورانه برای تأمین مالی
ارتقاء هماهنگی درونوزارتخانهای و بین وزارتخانهای برای افزایش انسجام بین SPJ و سیاستهای شیلات.
این اقدام میتواند شامل برنامهریزی مشترک، بودجهریزی مبتنی بر عملکرد، سازوکارهای پایش مشترک، چارچوبهای ارزیابی و انجام ارزیابیهای مشارکتی پیش از اجرای سیاستهای جدید مدیریت شیلات باشد.
نتیجهگیری
از طریق ارتقاء هماهنگی میان وزارتخانهها، بهبود همکاری با کنشگران غیردولتی، افزایش کمیت و کیفیت دادهها، همسوسازی برنامهریزی SPJ با اهداف سیاستی شیلات، تقویت پایش، اجرا و ارزیابی، و بررسی راهبردهای نوین تأمین مالی، کشورها میتوانند از مداخلات SPJ برای ایجاد آیندهای پایدار و بهرهور برای شیلات، جوامع وابسته به آن و جامعه وسیعتر بهره ببرند.
پیوندها به منابع
- کتاب راهنمای حفاظت اجتماعی آبی (Bladon et al. 2025)]
- مطالعات موردی کشوری: [یادداشت مروری و پنج کشور](Arin et al. 2024; Kendrick et al. 2024; Nguyen et al. 2024; Okamura et al. 2024; Pela et al. 2024; Sánchez Galvis and Rodríguez-Novoa 2024)
- [یادداشت چارچوب مفهومی](Bladon, Tegelskär Greig, and Okamura 2022) با [اینفوگرافی](Bladon 2022)
- [وبلاگ](Bladon and Okamura 2022)
- وبینارها: فوریه 2025، نوامبر 2024 (World Bank and IIED 2024, 2025)
- Bladon, Annabelle J., and Yuko Okamura. 2022. “How Social Protection Can Support People and Sustain Fisheries.” IIED Insight (blog), June 6, 2022.
https://www.iied.org/how-social-protection-can-support-people-sustain-fisheries. - FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations). 2022a. “Strengthening Coherence between Social Protection and Fisheries Policies: Diagnostic Tool.” FAO Fisheries and Aquaculture Technical Paper 671/1, FAO, Rome.
- FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations). 2022b. “Strengthening Coherence between Social Protection and Fisheries Policies: Framework for Analysis and Action.” FAO Fisheries and Aquaculture Technical Paper 671/1, FAO, Rome.
- FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), Duke University, and WorldFish. 2023. Illuminating Hidden Harvests: The Contributions of Small-Scale Fisheries to Sustainable Development. Rome: FAO. doi.org/10.4060/cc4576en.
- Kendrick, Anita, Vincenzo Vinci, Xavier F. P. Vincent, Fiona Howell, and Son Hoai Nguyen. 2024. “Opportunities for Linking Fisheries Management and Social Protection in Solomon Islands.” With contributions by International Food Policy Research Institute and WorldFish. Blue Social Protection Series: Protecting People, Fish and Food, Social Protection and Jobs Policy and Technical Note 39 (June), World Bank, Washington, DC.
- Nguyen, Nga Thi, Gianluigi Nico, Thanh Hai Nguyen, Annabelle J. Bladon, and Anna Ducros. 2024. “Connecting Social Protection, Labor Market Interventions, and Fisheries Management in Viet Nam.” Blue Social Protection Series: Protecting People, Fish and Food, Social Protection and Jobs Policy and Technical Note 41 (June), World Bank, Washington, DC.
- Okamura, Yuko, Annabelle J. Bladon, Gunilla Tegelskär Greig, and Gianluigi Nico. 2024. “Integrating Social Protection with Fisheries Management for Sustainability: Overview of Country Case Studies.” Blue Social Protection Series: Protecting People, Fish and Food, Social Protection and Jobs Policy and Technical Note 36 (June), World Bank, Washington, DC.
- Pela, Kewe, Samantha De Martino, Federica Ricaldi, and David Japp. 2024. “Supporting Sustainability in Kenya’s Fisheries through Social Protection and Labor Market Interventions.” Blue Social Protection Series: Protecting People, Fish and Food, Social Protection and Jobs Policy and Technical Note 38 (June), World Bank, Washington, DC.
- Porras, Ina. 2020. “No Hidden Catch: Mainstreaming Values of Small-Scale Fisheries in National Accounts.” February, International Institute for Environment and Development, London.
- Sánchez Galvis, Martha, and Luz Stella Rodríguez-Novoa. 2024. “Exploring Alternatives for the Economic Inclusion of Low-Income, Artisanal Fisher Communities in Costa Rica: Case Study of Artisanal Fishing and Mollusk Gathering Communities in Puntarenas and Golfo Dulce.” Blue Social Protection Series: Protecting People, Fish and Food, Social Protection and Jobs Policy and Technical Note 37 (June), World Bank, Washington, DC.
- Short, Rebecca E., Stefan Gelcich, David C. Little, Fiorenza Micheli, Edward H. Allison, Xavier Basurto, Ben Belton et al. 2021. “Harnessing the Diversity of Small-Scale Actors Is Key to the Future of Aquatic Food Systems.” Nature Food 2 (9): 733–41.
- World Bank. 2020. SPL-DRM Toolkit: Social Protection and Labor, Disaster Risk Management. Washington, DC: World Bank.
- World Bank. 2021. Stress Testing Social Protection: A Rapid Appraisal of the Adaptability of Social Protection Systems and Their Readiness to Scale Up. Guide for Practitioners, Version 1, World Bank, Washington, DC.
- World Bank and IIED (International Institute for Environment and Development). 2024. “Integrating Social Protection with Fisheries Management for Sustainability.” Webinar, November 2024.
https://cdnapisec.kaltura.com/index.php/extwidget/preview/partner_id/13081/uiconf_id/29317392/entry_id/1_qr3rtnm2/embed/dynamic - World Bank and IIED (International Institute for Environment and Development). 2025. “Handbook for Blue Social Protection: Practical Knowledge to Leverage Social Protection and Jobs Interventions.” Webinar, February 2025.
https://cdnapisec.kaltura.com/index.php/extwidget/preview/partner_id/13081/uiconf_id/29317392/entry_id/1_p8f7njvm/embed/dynamic
اطلاعات نویسندگان:
Gunilla Tegelskär Greig (ggreig@worldbank.org) در گروه حمایت اجتماعی و کار بانک جهانی فعالیت میکند و از سال ۲۰۲۰ در این کار مشارکت داشته و تخصص فنی خود را در حوزه شیلات وارد کرده است.
Yuko Okamura (yokamura@worldbank.org) اقتصاددان ارشد در گروه جهانی حمایت اجتماعی و کار بانک جهانی است و هدایت این کار را بر عهده داشته است.
Gianluigi Nico (gnico@worldbank.org) اقتصاددانی در گروه حمایت اجتماعی و کار بانک جهانی است – وی تجربه گستردهای در برآورد اشتغال در شیلات خرد دارد.
Annabelle J. Bladon (annabelle.bladon@iied.org) پژوهشگر ارشد در مؤسسه بینالمللی محیط زیست و توسعه است که در زمینه سیستمهای غذایی، حفاظت از منابع و سیاستهای محرک فعالیت میکند.


