خلاصه تازه های نشر در حوزه شیلات با اقتباس از مجله اینفوفیش شماره 3 می و ژوئن 2025

ترجمه شده توسط آقای مهندس حسن جعفری کارشناس حوزه بازرگانی و تجارت بین الملل آبزیان

 

 

 

 

 

• THE STATE OF THE WORLD’S MANGROVES

Leal, Maricé and Spalding, Mark D (editors), 2024 The State of the World’s Mangroves 2024. Global Mangrove Alliance

THE STATE OF THE WORLD’S MANGROVES  2024

 

• وضعیت جنگل‌های حرا (مانگرو )در جهان 2024

لئال، ماریسه و اسپالدینگ، مارک دی (ویراستاران)، 2024. وضعیت جنگل‌های حرا  (مانگرو )در جهان 2024. اتحاد جهانی مانگرو

جنگل‌های حرا تقریبا در زمینه  تمامی اهداف و مقاصد چارچوب جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال اهمیت دارند و باید نه تنها در تلاش‌ها برای احیا (هدف 2) و حفاظت مبتنی بر منطقه (هدف 3) بلکه در اهداف مرتبط با برنامه‌ریزی فضایی، استفاده پایدار، تغییرات اقلیمی و حفاظت از گونه‌ها و غیره نقش محوری ایفا کنند. آن‌ها اکوسیستم‌های حیاتی هستند که پیونددهنده زمین، آب شیرین و دریا می‌باشند. آن‌ها میزبان تنوع زیستی عظیمی هستند و از جوامع ساحلی بی‌شماری در سراسر جهان محافظت کرده و برای آن‌ها تأمین‌کننده نیازها هستند.

نسخه 2024 گزارش «وضعیت جهانی جنگل‌های حرا » یک مجموعه جامع از دانش موجود درباره حرا ها است و نیاز حیاتی به حفاظت از این اکوسیستم‌ها را به‌وضوح نشان می‌دهد. این گزارش نشان می‌دهد که جنگل‌های حرا سالانه از نزدیک به 800 میلیارد ماهی جوان، میگو، صدف و خرچنگ بالغ حمایت می‌کنند و نقش اساسی در تأمین امنیت غذایی دارند. همچنین پیشرفت چشمگیر در حفاظت از این اکوسیستم‌ها و نقش آنها در جذب کربن و حفاظت از مناطق ساحلی در برابر طوفان‌ها را نشان می‌دهد.

علاوه بر این، گزارش به پیشرفت‌های چشمگیر در جبهه‌های مختلف برای حفاظت از این اکوسیستم‌ها اشاره می‌کند. این پیشرفت‌ها شامل: علم و درک بهتر، همکاری و اشتراک اطلاعات، مداخلات عملی مدیریت و ابزارهای متعدد سیاستی، قانونی و مالی است که به تضمین آینده‌ای بهتر برای این اکوسیستم‌ها کمک می‌کنند.

این انتشارات در آدرس زیر در دسترس است: https://doi.org/10.5479/10088/119867

www.infofish.org

 

در ادامه یک خلاصه جامع و تحلیلی از گزارش سال ۲۰۲۴ با عنوان «وضعیت جهانی جنگل‌های حرا»

(State of the World’s Mangroves 2024) ارائه شده است:

۱. مقدمه: اهمیت اکوسیستم‌های حرا

جنگل‌های حرا در مناطق حاشیه‌ای میان خشکی، آب شور و دریا رشد می‌کنند و از پرکاربردترین و متنوع‌ترین زیست‌بوم‌ها هستند. آن‌ها برای معیشت میلیون‌ها نفر، تنوع زیستی، ذخیره‌سازی کربن، محافظت در برابر سیلاب‌ها و تولید غذا اهمیت دارند.

۲. وضعیت جهانی جنگل‌های حرا

داده‌ها و نقشه‌ها: نسخه جدید نقشه جهانی مانگرو (GMW v4.0) در سال ۲۰۲۰، مساحتی برابر با ۱۴۷٬۲۵۶ کیلومتر مربع را در بر می‌گیرد.

تهدیدات: طبق گزارش FAO، ۴۳ ٪ تخریب‌ها بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ ناشی از تغییر کاربری به آبزی‌پروری، نخل روغنی و برنج‌کاری بوده است . بقیه تخریب‌ها به عوامل طبیعی و تغییرات اقلیمی (مانند بالا آمدن سطح دریا) نسبت داده می‌شود. ۵۰ ٪ مناطق حرا در فهرست قرمز IUCN در معرض خطر قرار دارند.

۳. ارتباط با جوامع محلی

دانش بومی (LEK) نقش مهمی در بازسازی و مدیریت منابع ایفا می‌کند. نمونه‌هایی از کنیا، ماداگاسکار، کلمبیا و برزیل نشان می‌دهند که مشارکت محلی اثربخشی حفاظت را افزایش می‌دهد.

پلتفرم‌هایی مانند CoastTrain و شبکه کربن ساحلی برای اشتراک داده‌ها و مدل‌سازی دقیق‌تر جهانی استفاده می‌شوند.

۴. مزایای حرا ها

تغییرات اقلیمی: ذخیره کربن آبی بالا (Blue Carbon): میانگین ۳۹۴ تن کربن در هکتار.

حفاظت طبیعی در برابر سیل و طوفان: کاهش شدت امواج تا ۷۰٪.

تنوع زیستی: زیستگاه بیش از ۵۷۰۰ گونه در هند. محل زادآوری حیاتی برای انواع ماهی، سخت‌پوستان و پرندگان.

 ۵. زندگی در کنار حرا ها

نقش مهم در تأمین امنیت غذایی و ماهیگیری سنتی و تجاری.

کاهش تخریب برای پرورش میگو، اما هنوز تهدیدی باقی‌مانده.

توسعه مدل‌های تلفیقی پرورش غذا و احیای حرا (مثلاً استفاده از مزارع میگو برای بازسازی حرا ها).

 ۶. حفاظت از حرا ها

اقدامات حفاظتی: تاکنون ۴۰ ٪ از مناطق حرا محافظت‌شده‌اند.

استفاده از سیستم هشدار سریع GMW برای پایش ماهانه از بین رفتن حرا ها.

مدل‌های جدید حفاظت مشارکتی با تمرکز بر احیای جامعه‌محور در حال رشد هستند.

 ۷. مسیر آینده: تأمین مالی و سیاست‌گذاری

ابزارها و منابع مالی: نقشه راه مالی (Mangrove Breakthrough Finance Roadmap) برای سرمایه‌گذاری ۴ میلیارد دلاری تا سال ۲۰۳۰ برای حفاظت از ۱۵ میلیون هکتار حرا.

فرصت‌هایی در بازارهای کربن آبی، بیمه حرا ، اعتبارهای تنوع زیستی و کسب‌وکارهای “مثبت آبی” (Blue Positive Business) وجود دارد.

سیاست‌ها: هم‌راستایی بین سیاست‌های جهانی مانند UNFCCC، CBD، SDGs و RAMSAR برای ارتقای حفاظت و بازسازی اکوسیستم‌های ساحلی تقویت شده است.

 ۸. اتحاد جهانی حرا (GMA)

شبکه‌ای متشکل از بیش از ۱۰۰ سازمان در ۳۰ کشور.

اهداف کلیدی:

1. توقف کامل تخریب جنگل‌های حرا تا سال ۲۰۳۰.
2. احیای ۵۰ ٪ از حرا های قابل بازسازی.
3. دو برابر کردن سطح مناطق حفاظت‌شده حرا ها.

 نتیجه‌گیری: مسیر تا سال ۲۰۳۰

این گزارش تأکید می‌کند که دهه حاضر، آخرین فرصت برای نجات حرا هاست. برای رسیدن به اهداف باید:

علم و دانش بومی تقویت شود.

مشارکت جوامع محلی محور قرار گیرد.

منابع مالی پایدار و سیاست‌های بین‌المللی هماهنگ شود.

 

   (2)  HIDDEN CHAMPION OF THE OCEAN: SEAWEED AS A GROWTH ENGINE FOR A SUSTAINABLE EUROPEAN FUTURE

Vincent, A., Stanley, A. and Ring, J., “Hidden champion of the ocean: Seaweed as a growth engine for a sustainable European future”, Seaweed for Europe, 2020

HIDDEN CHAMPION OF THE OCEAN

Seaweed as a growth engine for a sustainable European future

 

 

• قهرمان پنهان اقیانوس

جلبک دریایی به عنوان موتور رشد برای آینده پایدار اروپا

 

وینسنت، ا.، استنلی، ا. و رینگ، ج.، «قهرمان پنهان اقیانوس: جلبک دریایی به عنوان موتور رشد برای آینده پایدار اروپا»، جلبک دریایی برای اروپا، ۲۰۲۰

 

این گزارش تلاش کرده است تا جاه‌طلبی‌های استراتژیک «جلبک دریایی برای اروپا» را تبیین کند. با کمّی‌سازی پتانسیل اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی فوق‌العاده صنعت جلبک دریایی اروپا، این گزارش به دنبال برجسته‌سازی اهمیت فرصتی است که جلبک دریایی برای کمک به اهداف توسعه پایدار (SDGs) و توافقنامه پاریس ارائه می‌دهد. این گزارش همچنین اصولی را که باید در قلب صنعت قرار گیرند تا پایدار باشد، شناسایی کرده و اقداماتی را که باید توسط سرمایه‌گذاران، سیاست‌گذاران، تصمیم‌گیرندگان سرمایه‌گذاری و کسب‌وکار انجام شود، اولویت‌بندی می‌کند تا چالش‌های اصلی صنعت را برطرف کرده و رشد پایدار و عادلانه را ممکن سازد.

مهم‌تر اینکه، این گزارش به گفت‌وگوی گسترده‌تر درباره جلبک دریایی که در سراسر اروپا و جهان در جریان است، کمک می‌کند. برای مثال، هیئت سطح بالای اقتصاد پایدار اقیانوس، متشکل از چهارده رئیس دولت در حال خدمت، جلبک دریایی را به عنوان یک راه‌حل امیدوارکننده مبتنی بر اقیانوس برای مقابله با تغییرات اقلیمی و حمایت از اهداف توسعه پایدار به رسمیت شناخته است. به طور مشابه، مانیفست جلبک دریایی که توسط کمپکت جهانی سازمان ملل متحد در ژوئن سال جاری منتشر شد، از گسترش این صنعت حمایت کرده است. این گزارش می‌تواند این گفت‌وگو را تقویت کند، به گوش‌های جدید برسد و به تأثیرات ملموس منجر شود.

این نشریه در آدرس زیر قابل دسترسی است:

https://www.seaweedeurope.com/hidden-champion/

 

(3) DESIGNING AND MANAGING PROTECTED AND CONSERVED AREAS TO SUPPORT INLAND WATER ECOSYSTEMS AND BIODIVERSITY

Moberg, T., Abell, R., Dudley, N., Harrison, I., Kang, S., Rocha Loures, F., Shahbol, N., Thieme, M., & Timmins, H.L. (2024). Designing and managing protected and conserved areas to support inland water ecosystems and biodiversity. IUCN WCPA Technical Report Series No. 8. IUCN.

IUCN Designing and managing protected and conserved areas to support inland water ecosystems and biodiversity

 

 

• طراحی و مدیریت مناطق حفاظت‌شده و تحت کنترل برای حمایت از اکوسیستم‌های آب‌های داخلی و تنوع زیستی

 

موبرگ، ت.، آبل، ر.، دادلی، ن.، هریسون، ا.، کانگ، س.، روشا لور، ف.، شهبول، ن.، تیم، م.، و تیمینز، ه.ل. (۲۰۲۴). طراحی و مدیریت مناطق حفاظت‌شده و محافظت‌شده برای حمایت از اکوسیستم‌های آب‌های داخلی و تنوع زیستی. سری گزارش‌های فنی IUCN WCPA شماره ۸. IUCN.

 

آب‌های داخلی – مانند رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و سایر تالاب‌ها – از جمله متنوع‌ترین اکوسیستم‌های زیستی روی کره زمین هستند.

این اکوسیستم‌ها همچنین در معرض بیشترین تهدید قرار دارند؛ تقریباً از هر سه گونه، یکی در معرض خطر انقراض است و جمعیت‌های پایش‌شده گونه‌های آب شیرین از سال ۱۹۷۰ تاکنون ۸۵ درصد کاهش یافته‌اند. از دست رفتن این اکوسیستم‌ها اثرات زنجیره‌ای بر معیشت انسان‌ها، فرهنگ‌ها و بهزیستی کلی ما دارد. در حالی که مناطق حفاظت‌شده و تحت کنترل می‌توانند نقش مهمی در کاهش روند از بین رفتن تنوع زیستی و اکوسیستم‌های آب‌های داخلی ایفا کنند اما این مناطق به ندرت برای این منظور طراحی، تعیین و مدیریت شده‌اند.

 

این گزارش که با انگیزه گنجاندن آب‌های داخلی در چارچوب جهانی تنوع زیستی کونمینگ-مونترال برای حفاظت از ۳۰ درصد از کره زمین تا سال ۲۰۳۰ تهیه شده است، راهنمایی‌هایی برای استفاده از مناطق حفاظت‌شده و سایر اقدامات حفاظتی مبتنی بر منطقه به نفع این اکوسیستم‌ها و تنوع زیستی‌ای که پشتیبانی می‌کنند، ارائه می‌دهد. این گزارش از طریق مجموعه‌ای از مطالعات موردی و تحقیقات تلفیقی، نشان می‌دهد که چگونه ادغام نیازهای منحصربه‌فرد آب‌های داخلی در استراتژی‌های مبتنی بر منطقه می‌تواند اثربخشی حفاظت را در همه حوزه‌ها بهبود بخشد، مقاومت در برابر تغییرات اقلیمی را تقویت کند و خدمات اکوسیستمی حیاتی را پایدار نگه دارد.

این نشریه در آدرس زیر قابل دسترسی است:

https://doi.org/10.2305/ZOKC6253

 

• LEGAL FRAMEWORKS FOR SUSTAINABLE AQUACULTURE

FAO. 2023. Legal frameworks for sustainabl aquaculture. FAO Legislative Study No. 117. R

Legal frameworks for sustainable aquaculture

 

 

• چارچوب‌های قانونی برای آبزی‌پروری پایدار

 

فائو. ۲۰۲۳. چارچوب‌های قانونی برای آبزی‌پروری پایدار. مطالعه قانونی فائو شماره ۱۱۷. رم.

 

چارچوب‌های قانونی برای آبزی‌پروری پایدار

 

آبزی‌پروری، پرورش حیوانات و گیاهان در آب، در سال‌های اخیر از نظر سطح تولید و سهم آن در تولید حیوانات و گیاهان آبزی رشد چشمگیری داشته است. اگرچه آخرین ارقام نشان‌دهنده کاهش جزئی در نرخ رشد این بخش است (فائو، ۲۰۲۲)، اما همچنان پتانسیل عظیمی برای آبزی‌پروری دیده می‌شود. بسیاری از کشورهای در حال توسعه جاه‌طلبی‌های بزرگی برای توسعه سریع آبزی‌پروری دارند تا بتوانند جمعیت‌های رو به رشد خود را تغذیه کنند و درآمدهای صادراتی را افزایش دهند.

هدف این مطالعه شناسایی عناصر ضروری یک چارچوب قانونی برای آبزی‌پروری پایدار است. واقعیت این است که در بسیاری از کشورها، رشد آبزی‌پروری از توسعه قوانین و چارچوب‌های قانونی برای مدیریت آن پیشی گرفته است. این مطالعه هم به عنوان راهنمایی برای پیچیدگی‌های چارچوب‌های قانونی آبزی‌پروری و هم به عنوان سند پایه یا منبعی برای ابزار ارزیابی و بازنگری قانونی آبزی‌پروری (ALART) طراحی شده است.

این نشریه در آدرس زیر قابل دسترسی است:

https://doi.org/10.4060/cc6018en

 

(5)GOVERNING FOR TRANSFORMATION TOWARDS SUSTAINABLE SMALL-SCALE FISHERIES

Berkes, F. & Franz, N. eds. 2025. Governing for transformation towards sustainable small-scale fisheries. Rome, FAO.

 

 

 

• حکمرانی برای تحول به سوی صیادی های کوچک‌مقیاس پایدار

برکس، ف. و فرانتس، ن. (ویراستاران). ۱۴۰۴. حکمرانی برای تحول به سوی شیلات کوچک‌مقیاس پایدار. رم، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO).

 

این کتاب به مناسبت دهمین سالگرد دستورالعمل‌های داوطلبانه برای تضمین صیادی کوچک‌مقیاس پایدار در چارچوب امنیت غذایی و ریشه‌کنی فقر (دستورالعمل‌های SSF) تهیه شده است. همچنین، این کتاب به‌روزرسانی کتاب برکس با عنوان «سواحل برای مردم: رویکردهای میان‌رشته‌ای به مدیریت منابع ساحلی و دریایی» (راتلج، ۲۰۱۵) است. فصل‌های اصلی کتاب به‌عنوان پیش‌نویس اولیه هفت فصل از این کتاب استفاده شده‌اند که همگی با همکاری چندین نویسنده (در مجموع ۲۰ نویسنده مشترک) بازنویسی شده و با تمرکز صریح بر صیادی کوچک‌مقیاس از منظر دستورالعمل‌های SSF تدوین شده‌اند.

 

این کتاب بر چندین حوزه موضوعی به‌عنوان عناصر کلیدی علم میان‌رشته‌ای حکمرانی آبزیان تمرکز دارد. این حوزه‌ها شامل نگرش کل‌نگر و اکوسیستمی، سیستم‌های درهم‌تنیده انسان و محیط‌زیست، دانش صیادان، معضلات مشترک، مدیریت مشترک، معیشت و پایداری، تاب‌آوری سیستم‌های شیلاتی، و مدیریت مبتنی بر اکوسیستم و حقوق بشر است. این رویکردهای میان‌رشته‌ای و متمرکز بر علوم اجتماعی، تفکر اخیر درباره شیلات کوچک‌مقیاس را شکل داده و به توانمندسازی صیادان و کارگران شیلات به سوی زیربخشی فراگیرتر، عادلانه‌تر، پایدارتر و تاب‌آورتر کمک کرده است. این رویکردها همچنین به تحقق اهداف توسعه پایدار، به‌ویژه هدف اول (ریشه‌کنی فقر) و هدف دوم (گرسنگی صفر)، هم‌راستا با تأکید دستورالعمل‌های SSF بر ریشه‌کنی فقر و امنیت غذایی کمک می‌کنند.

این انتشارات در آدرس زیر قابل دسترسی است:  https://doi.org/10.4060/cd4289en

 

• STATUS, TECHNOLOGICAL INNOVATIONS, AND INDUSTRY DEVELOPMENT NEEDS OF MUD CRAB (SCYLLA SPP.) AQUACULTURE

Lovatelli, A., Shelley, C., Tobias-Quinitio, E., Waiho, K. & Chan, D., eds. 2025. Status, technological innovations, and industry development needs of mud crab (Scylla spp.) aquaculture – FAO Expert Workshop, 27-30 November 2023, Singapore. FAO Fisheries and Aquaculture Proceedings, No. 73. Rome, FAO.

 

(6) وضعیت، نوآوری‌های فناورانه و نیازهای توسعه صنعت پرورش خرچنگ مردابی (Scylla spp.)

لوواتلی، آ.، شلی، ک.، توبیاس-کوینیتو، ای.، وای‌هو، ک. و چان، د. (ویراستاران). ۱۴۰۴. وضعیت، نوآوری‌های فناورانه و نیازهای توسعه صنعت پرورش خرچنگ گلی (Scylla spp.) – کارگاه تخصصی FAO، ۲۷-۳۰ نوامبر ۲۰۲۳، سنگاپور. مجموعه مقالات شیلات و آبزی‌پروری FAO، شماره ۷۳. رم، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO).

کارگاه تخصصی FAO درباره پرورش خرچنگ مردابی که در سنگاپور برگزار شد، متخصصان را گرد هم آورد تا به چالش‌های اساسی و فرصت‌های موجود در پرورش پایدار خرچنگ مردابی  (Scylla spp.) بپردازند. محور اصلی بحث‌ها انتقال از سیستم‌های تولیدی مبتنی بر صید به سیستم‌های تولید مبتنی بر تکثیر برای تأمین ذخایر تخم پایدار و باکیفیت بود. متخصصان بر اهمیت اهلی‌سازی و اصلاح نژاد انتخابی برای افزایش بازده آبزی‌پروری تأکید کردند. توسعه خوراک‌های فرموله‌شده، کاهش وابستگی به خوراک‌های حاصل از منابع وحشی و ادغام فناوری‌های پیشرفته مانند پروبیوتیک‌ها و سیستم‌های آبزی‌پروری بازچرخشی  (RAS) به‌عنوان مسیرهای کلیدی برای رفع چالش‌های کیفیت آب، امنیت زیستی و کارایی تولید شناسایی شدند. رویکردهای نوآورانه سیستم‌های پرورشی ارائه شد، از جمله سیستم‌های پلی‌کالچر پایدار و استفاده از تکنیک‌های پرورش سلولی برای کاهش هم‌جنس‌خواری و بهبود نرخ بقا.

پتانسیل بخش خرچنگ نرم‌پوست برای ایجاد ارزش افزوده از طریق بهبود روش‌های پس از برداشت، بسته‌بندی و فرآوری نیز مورد بحث قرار گرفت و نگرانی‌های زیست‌محیطی گسترده‌تر، مانند بهره‌برداری بیش از حد از جمعیت‌های وحشی و تخریب زیستگاه‌های مانگرو، برجسته شد. علاوه بر این، نقش فناوری‌های پیشرفته مانند سیستم‌های مبتنی بر اینترنت اشیا (IoT)، ابزارهای آموزشی دیجیتال و اتوماسیون به‌عنوان عوامل تحول‌آفرین برای دستیابی به مقیاس‌پذیری و کارایی عملیاتی در پرورش خرچنگ مردابی مورد تأکید قرار گرفت. این کارگاه، هم‌راستا با ابتکار تحول آبی FAO، استراتژی جامعی را برای ترویج توسعه پایدار در بخش پرورش خرچنگ گلی ترسیم کرد.

این انتشارات در آدرس زیر قابل دسترسی است:  https://doi.org/10.4060/cd3976en

 

 

 

• ترجمه و بازنویسی
• آقای مهندس حسن جعفری کارشناس حوزه بازرگانی و تجارت بین الملل آبزیان